Халҡыбыҙҙа Ҡөрьән мәжлестәре уҙғарыу күркәм дини йолаларҙың береһе һанала. Ул, әлбиттә, фарыз ғәмәл түгел, һәр кем теләге буйынса үткәрә.

“Ҡунаҡ йортҡа үҙе менән бәрәкәт алып килер”, – тигән пәйғәм­бәребеҙ Мөхәммәт ғә­ләйһис-сәләм һәм ҡу­наҡ итеү­ҙең хикмәттә­рен өйрәткән. Һәр мәжлес, Ғәйет байрамы­мы ул, әллә никах, исем ту­йы­мы – барыһы ла үҙенсә мө­һим. Уларҙа Ҡөрь­әндән сүрәләр уҡыла, вәғәздәр тың­ланыла. Мәйет оҙатыу, баҡый­лыҡҡа күскәнде иҫкә алыу сараларында ту­ғандар, дуҫ-иш, ауылдаштар бер-береһенең ҡайғыһын уртаҡлаша.
Ғалимдарҙың феке­ре­нә тая­нып, мәжлес­тең шарттарын ҡыҫ­ҡа­са ғына аңлатып, иҫегеҙгә төшө­рөп үтәйем. Ун­да фәҡәт хәләл ризыҡ, ҡатна­шыусылар мосолманса ке­йен­гән булырға те­йеш. Те­ле­фон­дарҙы һүн­де­реү, бер-бе­рең менән һөйләшмәү, са­быйҙарҙы башҡа бүлмәгә индереп тороу, саҙаҡаны күр­һәтмәйенсә, уң ҡулың ме­нән уң ҡулға ихлас күңелдән би­реү шарт. Аш әҙерләгән­дәр­гә үҙ эше менән була­шыр­ға рөхсәт ителә, йәғни уларҙы доға ҡылған һайын саҡырыу мотлаҡ түгел. Имам-хатипты, ҡунаҡ­тар­ҙы матур итеп ҡаршы алыу һәм оҙатыу мөһим.
Ҡөрьән сүрәләре, доғалар уҡып бөтөлгәс, тоҙ ҡабыуға бәйле бәхәстәр сығып тора. Был ғәҙәт Мөхәммәт ғәләй­һис-сәләмдең хәҙисенән ки­леп сыҡҡан. “Ашар алдынан һәм ризыҡланғандан һуң аҙ ғына тоҙ ҡабып ҡуйған кеше 360 ауырыуҙан һаҡланыр”, – ти­гән Пәйғәмбәребеҙ. Был йә­һәттән заман ғалимы Б. Боло­тов та: “Ундай кешеләр яман сир менән ауырымай”, – тип яҙа.
Мәжлесте йола үтәү түгел, ә Аллаһтың ризалығын алыу, әруах­тарҙың рухын шатландырыу өсөн, Раббыбыҙҙың го­наһ­та­рыбыҙҙы ярлыҡауын һо­рап, балала­рыбыҙҙың дө­рөҫ юлдан барыуын, именлек теләп үткәрергә кәрәк тип иҫәпләйем. Элек ауылдарҙа Ҡөрьән аятын төштән һуң уҡытмаҫҡа тырышалар ине. Сауабы аҙ була, тинеләр. Хәҙер иһә, муллаларға бер көн эсендә ике-өс урынға барырға тура килгәнлектән, һуңлап булһа ла уҡыталар. Дини ос­таздарыбыҙ кешенең саҡыры­уын кире ҡаҡмаҫҡа тырыша. Ҡайһы саҡта, ваҡыт тығыҙ булғанлыҡтан, бәғзе бер муллалар вәғәздәрен ҡыҫҡа тота, уларҙың ҡунаҡ­тар менән ара­лашырға мөм­кинлеге лә ҡал­май. Ә бит хужалар был мәж­лесте йы­йыр өсөн әллә күпме көс түк­кән, бар хәленсә тырышҡан. Улар бала­лары­ның да өгөт-нәсихәт тыңла­уын, дингә яҡы­найыуын өмөт итә. Ләкин, ал­да әйтелгән сәбәптәр буйынса, мәжлестең төп ниге­ҙе ашау-эсеүгә генә ҡайтып ҡа­ла кеүек. Ошоға ныҡ күңе­лем әрней. Был, әлбиттә, ғи­лем­ле хәҙрәттәр етешмә­гән­лек­тән килеп сыға.
“Аллаһ юлына хикмәт, күр­кәм вәғәз менән саҡырығыҙ”, – тиелгән изге “Ҡөрьән”дә. Ға­лимдар мәжлес­тә ҡулды бик оҙаҡ күтәреп тороп доға ҡы­лыуҙы хупламай. Шулай уҡ әруахтарға аят бағыш­ла­ғанда хужаның ҡағыҙ тултырып яҙған исемлеген уҡыу­ҙың кәрәге юҡ, ти уҡымышлы хәҙ­рәттәр. Дө­йөм­ләштереп әй­теү мөһим. Хужа был исем­дәрҙе эстән генә уйлап ултырырға тейеш, йә булмаһа, үҙе тиҙ генә әйтеп сыҡһа ла була.
Ниндәй сәбәп менән уҡыл­һа ла, Ҡөрьән – Аллаһ Тәғә­лә алдындағы сауаплы ғә­мәл. Бағышлау ҡыҫҡа, үҙенә күп мәғәнәне туплаған доға ме­нән башҡарылһа, күркәм бу­ла, тип уйлайым. Хәйер бир­гән­дә лә махсус доғалар уҡыл­һа, яҡшы­раҡ. Мәйетте көткән­дә иһә һүҙле доға ҡылыу килешмәй.
Артабанғы һүҙем исраф ту­раһында. Һәр сараны ғаи­лә­нең матди хәленә зарар кил­тер­мәйенсә, ғәҙәти рә­үеш­тә үткәрергә тырышыу зарур. “Исраф итеүселәр – шайтан­дың бер туғандары”, – тиелгән “Ҡөрьән Кәрим”дә. Хәҙер иһә аш-һыу бигерәк күп әҙерләнә. Әллә йомарт­лыҡ күрһәтәбеҙ, әллә бите­беҙгә ҡыҙыллыҡ килмәһен тип тырышабыҙ. Ныҡ туйған тамаҡ иһә йөрәкте томалай, фекерләү ҡеүә­һен кәметә. Шуның өсөндөр инде, доға ҡылынғас, ниңә килгәнде лә онотҡандай, гөрләшә баш­лай­быҙ. Мулланы оҙатҡас, яу­лыҡ­тар сиселә, беләктәр, аяҡ­тар күренә. Ә ундай ерҙән фәрештәләр ҡаса. Тимәк, мәж­лесте файҙаһыҙға үткәр­ҙек килеп сыға түгелме?
Саҙаҡаны күп таратыу ҙа исрафҡа инә. Яулыҡ, таҫта­мал­ға ҡушып, аҡса ла өлә­шәбеҙ. Хужа, әруахтың (кем­гә доға ҡылдыра) рухына бағышлап, хәйерҙе тотошлай бер генә мохтажға биреп, уны шатландырһа, сауаплыраҡ бу­ла түгелме? “Ашағыҙ, эсегеҙ, саҙаҡа өләшегеҙ, ләкин исраф һәм тәкәбберлек ҡушылма­һын”, – тигән бит Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең мөбәрәк хәҙисендә. Мәжлестә­ребеҙҙе аңлы рәүештә, файҙалы, күңе­лебеҙҙе, дини ғилемебеҙҙе үҫтерерлек, балаларыбыҙға матур үрнәк күрһәтерлек итеп үткәрергә өйрәнһәк ине.