Уны "документ" тип атау уҡ ҡағыҙҙы юғалтыу, боҙоу, бысратыу һәм айырыуса ялған больничный яһау һеҙҙең өсөн күп күңелһеҙлектәр килтереү ихтималлығын иҫкәртә. Ялған аҡса менән иҫәпләшкән өсөн ниндәй етди яуаплылыҡ ҡаралғанын һәр кем яҡшы белә, был осраҡта ла шул уҡ хәл (Рәсәй Федерацияһы Енәйәт кодексының 327-се статьяһы).
Әммә ҡайһы бер граждандарҙы ҡырын ҡылыҡтарынан бер яза ла ҡурҡытмай ҙа, төңөлдөрмәй ҙә. Кемдер иғландар буйынса ялған больничныйҙар эҙләй, ә ҡайһы бер йылғыр "оҫталар" ялған ҡағыҙҙарҙы баҫтырып сығарып ҡына тора. Ихтыяж булғас, тәҡдим дә бар. Больничный ҡағыҙының теүәл иҫәптә тороуын, махсус һаҡлыҡ сараһына – Рәсәй биләмәһендә башҡаса ҡабатланмаған үҙенсәлекле номерға – эйә булыуын белеү мөһим. Эшкә яраҡһыҙлыҡ ҡағыҙҙары әйләнешенә контроллек итеү республикабыҙҙа Рәсәй Социаль страховка фондының Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһенә йөкмәтелгән. Бланктарҙы типографиянан алыуҙан, медицина учреждениеларын тәьмин итеүҙән, уларҙы биреүҙе контролләүҙән эш биреүселәрҙең аҡса түләгәненә тиклем барыһын да күҙ уңында тоторға кәрәк.
Контроль органы белгесенә ялған ҡағыҙҙы айырыуы ҡыйын түгел. Мутлашыу осрағы асыҡланһа, эш хоҡуҡ һаҡлау органдарына тапшырыла. Енәйәт ҡылыусының ике йылға тиклем ваҡытҡа холоҡ төҙәтеү эштәренә йәлеп ителеүе йәки 6 айға ҡәҙәр һаҡ аҫтына алыныуы ихтимал.
Башҡортостанда, башҡа төбәктәр менән сағыштырғанда, эшкә яраҡһыҙлыҡты раҫлаусы ялған ҡағыҙҙар йыш осрамай. Шулай ҙа 2014 йылдың башынан ете енәйәт эше ҡуҙғатылыуы – күңелһеҙ хәл. Былтыр ялған документтар, нигеҙҙә, ғәмәлдә булмаған "Сан-МедЗапад" медицина ойошмаһы исеменән бирелһә, һуңғы осорҙа Ғ. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһы исемен йышыраҡ файҙалана башланылар. Өфөнөң 33-сө поликлиникаһы, больничный ҡағыҙҙары биреүгә лицензияһы бөтөнләй булмаған "Гута Клиник" йәмғиәте исеменән ялған ҡағыҙҙар таратыу осраҡтары бар.
– Ялған документтар айырыуса йәй көнө арта, – тине төбәк бүлексәһе идарасыһының ярҙамсыһы Радик Маннанов. – Эшкә ялған больничный килтереп, пособиелар алырға, дәүләт иҫәбенә ялдарын оҙайтырға теләүселәр осраштырғылап тора. Ҡағиҙә булараҡ, ҡылығы өсөн яуаплылыҡ тоймаған тәжрибәһеҙ йәштәр "ҡармаҡ"ҡа эләгә. Интернет селтәре хәҙер нимә генә тәҡдим итмәй!
Тағы ла бер тапҡыр иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: эшкә яраҡһыҙлыҡ ҡағыҙы лицензиялы медицина учреждениеһында ғына бирелә. Социаль страховка фондының Башҡортостан бүлексәһе, яуаплылыҡ тураһында иҫкәртеп, мутлашыусыларҙың хеҙмәтенән файҙаланмаҫҡа саҡыра. Үҙегеҙҙе һәм яҡындарығыҙҙы һаҡлағыҙ!