— Айырылышыуҙың ҙур гонаһ икәнен беләм. Шулай ҙа һуңғы сиккә еткәндә, түҙемлек һынғанда ни эшләргә, Нурмөхәмәт хәҙрәт?

(Һорау биреүсенең теләге буйынса исем-шәрифен, районын ҡуймайбыҙ).

Башҡортостан мосолмандарының
Диниә назараты рәйесе
мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт
НИҒМӘТУЛЛИН:

— Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
Аллаһ Тәғәлә “Ҡөрьән Кәрим”ендә: “Мин һеҙҙе ике енес итеп яраттым”, — тигән. Был күренеш әҙәм балаларына ғына түгел, үҫемлек донъяһына, хайуандарға ла хас. Уларҙың араһына Аллаһ Тәғәлә үҙ рәхмәте менән мөхәббәт һалған. Тимәк, хөрмәтле ҡәрҙәштәр, һөйөү — Хоҙайҙың барлығына һәм берлегенә дәлил.
Аллаһ Тәғәлә әҙәм балаһының күңеленә мөхәббәтте ифрат күп итеп һалған, был атай-әсәйгә, туғандарға, илгә, тәбиғәткә, әҙәбиәткә, сәнғәткә һәм башҡаларға йылы мөнәсәбәттә сағыла. Әйтәйек, шишмәнең сылтырап аҡҡанын, ҡоштар моңон тыңлап, Ватаныбыҙҙағы аһәңгә, гүзәллеккә һоҡланып, тимәк, уларҙы яратыу аша күпме көс-ҡеүәт, йәшәүгә дәрт алабыҙ!
Ҡыҙ менән егет араһына һалынған һөйөү ҙә — Аллаһ Тәғәләнең ҙур хикмәте, бөйөк ниғмәте. Мөхәббәттең мөғжизәгә тиңдәре лә бар, мәҫәлән, Йософ менән Зөләйха, Ләйлә менән Мәжнүн араһындағы яратыуҙың көсөнә хайран ҡалмалы. Дөйөм алғанда, әҙәбиәт, сәнғәт саф һөйөүгә нигеҙләнгән, һәм был хаҡтағы ижад өлгөләре бер ваҡытта ла ялҡытмай, киреһенсә, күңелдәге яҡты хистәрҙе арттыра ғына.
Динебеҙ ҡанундарына ярашлы, мөнәсәбәттәр мотлаҡ рәсмиләштерелергә тейеш. “Никах — минең сөннәтем. Ғаиләһе нигеҙен ошолай нығытҡан кеше минең юлға тоғро”, — тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. Шулай уҡ ул ҡыҙҙың динлеһен һайларға ҡушҡан. Һөҙөмтәлә “Ҡулың тупраҡҡа буялыр, йәғни тормош көтөрһөң”, – тигән ул.
Борон йәштәрҙе өйләндереү мәсьәләһендә ата-әсәнең фекере иң ҙур урында торған. “Ат алһаң — ауыл, кәләш алһаң, ҡәүем менән кәңәш ит” тигән мәҡәл дә тап ошоға бәйле әйтелгән. Шул уҡ ваҡытта эш йәштәрҙең ризалығынан тыш эшләнергә тейеш түгел. Был динебеҙгә тап килмәй. Никах бер көнлөк түгел, ә ғүмерлек, шуның өсөн уның һәр кем яғынан килешеү нигеҙендә төҙөлөүе мөһим.
Һәр ғаиләнең, нәҫелдең үҙенә күрә тәрбиәһе бар. Ир менән ҡатын бер-береһен хөрмәт итмәһә, быны күреп буй еткергән балаларға киләсәктә үҙ ояһын матур итеп ҡороу ауырға төшәсәк. “Матур сәскә араһында үҫкән бәшмәктән һаҡланығыҙ”, — тигән был йәһәттән Пәйғәмбәребеҙ. Халҡыбыҙҙың “Әсәһенә ҡарап ҡыҙын ҡос, атаһына ҡарап, улын һайла”, “Атанан күргән уҡ юныр, инәнән күргән тун бесер” тигән мәҡәлдәре лә ошо ысынбарлыҡты асып һала.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ғаиләнең кәмәһе ҡомға терәлгән саҡтар ҙа була. Бының сәбәбе күп осраҡта әле әйтелгән һүҙҙәрҙән ситкә китеүгә бәйле. Һәр хәлдә, ир менән ҡатын айырылышыу сигенә етә икән, динебеҙ ҡанундарына ярашлы, ике яҡтан вәкилдәр килеп, уларҙы яраштырырға тейеш. Ғаиләне һаҡлау — ифрат мөһим, ҙур бурыстарҙың береһе. Ул илебеҙҙең, милләтебеҙҙең ныҡлығын тәьмин итә.
Аллаһ Тәғәлә бер-беребеҙгә ихтирам, хөрмәт күрһәтеп, күңел, тел йылыһын йомарт өләшеп йәшәргә, балаларҙы тулы ғаиләлә яҡшы тәрбиә биреп үҫтерергә насип ҡылһын. Ғүмер бер генә, уны матур итеп үтәйек, иншаллаһ. Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ! Амин.