– Марат Сабит улы, бөгөн Башҡортостанда күпме Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йәшәй?
– Бөтәһе биш меңгә яҡын, шул иҫәптән уларҙың 600 тирәһе — ҡатын-ҡыҙ. 52 мең кеше – тыл эшсәне. Әйткәндәй, 210 ветеран Өфөлә үткәрелгән Бөйөк Еңеү байрамында ҡатнашты.
– Уларҙы бөгөн, нигеҙҙә, ниндәй мәсьәләләр борсой?
– Республикала Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан ветерандарҙы һәм һуғышта һәләк булғандарҙың тол ҡатындарын фатир менән тәьмин итеү эше яҡшы барһа ла, Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы алдынан мохтаждарҙың бөтәһенең дә уңайлы торлаҡта йәшәүен хәстәрләргә кәрәк. Йыл һайын уларҙы медицина һәм социаль йәһәттән тәьмин итеү ҙә замансалаштырыла. Әммә һуғыш осоронда тыуғандарҙы ла Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары категорияһына индерһәләр, улар ҙа протез-ортопедия кәрәк-яраҡтары менән бушлай тәьмин ителер ине. Юғиһә, мәҫәлән, теш ҡуйҙырыу өсөн генә әллә күпме аҡса түгергә кәрәк.
– Ә тыл эшсәндәре тураһында нимә әйтерһегеҙ?
– Уларҙың ветерандарҙың төп өлөшөн тәшкил итеүе хаҡында оноторға ярамай. Был категорияға һәм һуғыш осоронда тыуған балаларға арнап һәйкәл ҡуйғанда яҡшы булыр ине. Әле был мәсьәлә тураһында һөйләшеүҙәр бара. Бынан тыш, «Советтар Союзы Геройҙары» тип исемләнгән китапты ла ҡайтанан баҫтырырға ваҡыт етте. Уға Рәсәй Геройҙарын да индерергә кәрәк.
– Марат Сабит улы, йәштәрҙә илһөйәрлек тойғоһон тәрбиәләү буйынса ниндәй эштәр атҡарыла?
– Ветерандар ойошмалары башҡарма власть органдары, мәғариф, йәштәр сәйәсәте ойошмалары, хәрби комиссариаттар менән берлектә йәштәрҙә ватансылыҡ тойғоһо тәрбиәләүгә бөтә көсөн һала. Бының өсөн оло быуындың хәрби һәм хеҙмәт йолалары файҙаланыла. Ветерандарыбыҙ уҡыу йорттарында ла йәш быуын менән йыш осраша. Әйткәндәй, республикала 1600-ҙән ашыу музей булһа, шуның 1579-ы мәктәптәрҙә һәм башҡа уҡыу йорттарында урынлашҡан. Республика Хәрби Дан музейы ҡыҙҙарҙа һәм егеттәрҙә патриотизм тойғоһо тәрбиәләгәндә методик йәһәттән ярҙам итә.
– Ниндәй ҡалала йәки районда был мәсьәлә менән етди шөғөлләнәләр?
– Октябрьский ҡалаһы Советы ҡарамағында ойошторолған махсус төркөмдәр былтыр йыл әйләнәһенә Ҡаһарманлыҡ дәрестәрен алып барҙы. Бигерәк тә «Йәшә, Ер!» тигән музей хеҙмәткәрҙәре был юҫыҡта яҡшы эш ойоштора. Күмертау ҡалаһындағы Ветерандар советы ла ҡала, төрлө предприятиелар, ойошмалар музейҙары менән тығыҙ эшләй.
– Үҙәк телевидениеның ҡайһы бер тапшырыуҙары һәм киң мәғлүмәт сараларында донъя күргән айырым мәҡәләләр йәштәргә кире йоғонто яһай түгелме?
– Ысынлап та, үҙәк телевидение тапшырыуҙарында йыш ҡына артистарҙың өйләнеүе йәки кейәүгә сығыуы, уларҙың сит илдәрҙәге мөлкәте һәм башҡалар хаҡында күп һөйләйҙәр. Хеҙмәт, илһөйәрлек, намыҫ, ғәҙеллек кеүек төшөнсәләр өҫтөнлөк иткән тапшырыуҙар әҙерләп күрһәтеп булмаймы?! Уҡыу йорттарындағы дәреслектәр ҙә борсой мине. Кемдер тарихты үҙ белдеге менән яҙа ла үҙ аҡсаһына китап баҫтыра. Шуның буйынса балаларға белем бирәләр. Бындай дәреслектәрҙә илһөйәрлек тураһында бер һүҙ ҙә юҡ. Шуға тарих дәрестәрен бер әсбап буйынса уҡытырға кәрәк. Башҡортостандан сыҡҡан ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәев тураһында йәштәр ныҡлап беләме икән? Юҡтыр. Был батыр исемен йөрөткән аэроклубта шөғөлләнеүселәр араһынан да 14 Советтар Союзы Геройы сыҡҡан. Йәштәргә бына ошолар хаҡында аңлатыу мотлаҡ. Данлы үткәндәребеҙ тураһында ялғанлап түгел, ә ысынбарлыҡта булғанды, хәҡиҡәтте һөйләһәләр һәм яҙһалар ине.