Бәләкәй сағымда йыш ҡына шундай күренештәрҙең шаһиты булдым: һыйырыбыҙ йә быҙаулай алмай яфалана, йә көтөүҙән һөҙөлөп ҡайта, йә елене шешә. Йәки асыҡ ҡалған ашлыҡ келәтенә инеп, туймаҫ аскернәләй тығына ла, эсе күбә. Шул саҡ әсәйем атайыма: "Тиҙ генә Бикйәнде саҡыр!" — ти. Өй аша ғына йәшәгән ветеринар ағай килә һалып, һарайҙа оҙаҡ булышалар. Бер ҡараһаң, йылы һыу һорайҙар, икенсеһендә — таҫтамал. Ахыры һәйбәт тамамлана. Ауылдаштарым әле лә мәрхүм Бикйән ағайҙы тик яҡшы яҡтан телгә ала...
Бала саҡта уҡ ветеринарҙың иң кәрәкле һөнәрҙәрҙең береһе икәнлеген аңлағайным. Ысынлап та, мал-тыуар аҫрағандар, хатта ҡалала эт-бесәй тотҡандар ҙа үҙҙәрен был хеҙмәт кешеләрһеҙ ике ҡулһыҙ һымаҡ тоя.
Бүздәк районының ветеринар станцияһы — көн-төн тимәй, кешеләр мәнфәғәтен ҡайғыртҡан берҙәм коллектив. Бар күңелеңде һалып, тырышып эшләмәһәң, нисек 78 ауылды, 15 хужалыҡты хеҙмәтләндереп өлгөрөргә мөмкин һуң?! Уларҙағы 26 меңдән ашыу һыйыр малын, ун меңгә яҡын ҡуйҙы, мең ярым йылҡыны, бихисап ҡош-ҡортто, бал ҡортон һәр төрлө сирҙән дауалау ҙа, иҫкәртеү ҙә бурысы иңдәрендә ята бит. Электән ҡотто алған лейкоз, түләмә ауырыуҙарына һуңғы йылдарҙа ҡош-ҡорт, сусҡа киҙеүе кеүектәре лә өҫтәлде. Тимәк, прививкалар яһап, диагностика тикшереүҙәре үткәреп торорға кәрәк.
Был тәңгәлдә бүздәктәр тыныс йоҡлай ала. Өс тиҫтә йыллап район биләмәһендә имен хәл-торош күҙәтелә. Үҙәк ветеринар станцияһынан тыш, ике участка дауаханаһы, алты ветеринар участка һәм ветеринар-санитар экспертиза лабораторияһы эшләй.
Хеҙмәткәрҙәр тырышлығы менән сусҡасылыҡ фермаларында һәм шәхси хужалыҡтарҙа Африка тағуны таралыу хәүефе кәметелгән. Сит яҡтарҙан килтерелгән хайуандар, малсылыҡ тауарҙары ентекле тикшерелә. Республиканың ҡайһы бер төбәктәрендә кешеләрҙең эхинококкоз йоҡтороп сирләгәненән һуң, эт-бесәй тотҡан ғаиләләрҙә аңлатыу эштәре алып барыла, дарыуҙар таратыла.
Йәш, көсө-дәрте ташып торған етәксе килеү менән ветеринария хеҙмәтенә яңы һулыш өҫтәлде. Үҙ эшенең оҫталарынан булдыҡлы коллектив туплағас, Нияз Камил улы Ибәтуллин хеҙмәтләндереүҙә яңы алымдар, ысулдар ҡуллана башлай. Матди базаны нығыта.
2010 йылдан алып район биләмәһендә бер генә мал ҡотороғо ауырыуы осрағы теркәлгәне юҡ. Ни өсөнмө? Хәүеф төркөмөндәге бөтә мал-тыуарға прививка яһалғанға, ҡырағай, хужаһыҙ урам эттәренең һанын кәметкәнгә. Йәнә ауылдарҙа йыйылыштар даими уҙғарыла, листовка-иҫкәрмәләр таратыла.
Бүздәктәр уйлап табып, хәҙер бөтә республикаға таралған яңылыҡ — мал-тыуарҙың ветеринар амбулатор картаһы. Уның буйынса һәр ихатала мал һаны һәм башҡарылған ветеринар хеҙмәт саралары иҫәбе алып барыла. Әле районда мал-тыуарҙың берҙәм реестры булдырыла.
Ветеринар станция бинаһында дүрт йыл инде — дарыухана, йылдан ашыу операция блогы эшләй. Йәш белгес Айһылыу Хәмәтшина йорт хайуандарына кисектергеһеҙ операциялар яһай, талап ителгән дауалау курсы билдәләй.
Яҡшы хәбәр йыраҡҡа ишетелмәй ҡалмай. Бүздәккә республиканың төрлө төбәктәренән белгестәр ҙә семинар-кәңәшмәгә йыйыла, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та эш сәфәре барышында һуғылып китә. Һөҙөмтәлә район ветеринар станцияһы Бөтә Рәсәй "Алтын көҙ-2011" агросәнәғәт күргәҙмәһендә ҡатнашыу хоҡуғын ала. Һынатмайҙар — көмөш миҙал яулайҙар. Шул уҡ йылда "Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы ветеринар учреждениеһы" булып танылалар.
Әлбиттә, хеҙмәткәрҙәрҙе дәртләндереп, ҡыҙыҡһындырып торһаң ғына, эш алға китә. Был йәһәттән бүздәктәр зарланмай. Ветеринарҙар йыл да йәйге һәм ҡышҡы махсус кейем менән тәьмин ителә, хеҙмәт хаҡы арттырыла. Ветеринария станцияһында ял бүлмәһе йыһазландырылған. Байрамдар матур итеп билдәләнеп үтелә. Тармаҡ ветерандары ла онотолмай.
Бүздәк ветеринария хеҙмәте республика һәм район етәкселеге ярҙамын тойоп йәшәй. Мәҫәлән, "Униплан" ҡоролмаһы алынған, ул һауын һыйырҙарында заманса тикшереүҙәр үткәреү мөмкинлегенә эйә.
Табип-белгестәр үҙ ҡаҙанында ғына ҡайнамай. 2012 йылда Килем ветеринар пункты республикала иң алдынғыһы тип табылһа, былтыр Сәйҙә Латипова иң яҡшы аптека мөдире була.
Тимәк, Бүздәк халҡына мал-тыуары өсөн тыныс булырға мөмкин. Ғәҙәттән тыш хәл килеп тыуғанда ла, улар бәлә менән күҙгә-күҙ яңғыҙ ҡалмаҫ. Үҙемдән: "Бикйән ағай кеүектәр һәр ерҙә лә ярҙамынан өҙмәһен!" — тип өҫтәгем килә.