Зәйҙулла олатай олоғайғансы бал ҡортон бағыуҙы ташламаған. Ул 1943 йылда, 110 йәшенә етеп, донъя ҡуйған. Олатай оҙаҡ йәшәүен фәҡәт умартасылыҡ менән шөғөлләнеүенә бәйләр булған. Уның кәрәҙле бал тулы гәлсәр туҫтаҡ тотоп, ауыл буйлап урамда осраған һәр кемде һыйлап йөрөгәне быуындан быуынға матур хәтирә булып күсә килә.
Уҙған быуаттың 50-60-сы йылдарында ихатала биштән ашыу күс аҫрарға рөхсәт ителмәне. Зәйҙулла Аҡтамыр улының ейәне Хәмиҙулла ағай иһә бер ятҡыс умартала (улей-лежак) нәҙекәйбилдәрҙең ике ғаиләһен аҫрай.
Байдуллиндар шәхси хужалығында шулай уҡ байтаҡ ҡош-ҡорт, һыйыр малы, һарыҡ тотҡан. Ғаиләлә дүрт бала үҫкән: Тәнзилә, Тәҡлимә, Рәхилә һәм Леонид. Улар ата-әсәһенә баҡса үҫтерешеп, мал ҡарашып буй еткергән, үҙ тормоштарын ҡорғас та был шөғөлдәренән айырылмаған. Әйткәндәй, Хәмиҙулла ағай 1940 йылда, Ҡыҙыл Армия сафына саҡырылғансы уҡ, Тәтешле районының «Гудыри» колхозына рәйес итеп һайлана. Ете йыл дауамында фин һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Ҡыҙыл Армия сафында пулеметсы, санитар, разведчик була, «Батырлыҡ өсөн» миҙалы һәм «Ватан һуғышы» ордены менән бүләкләнә. 1946 йылда тыуған ауылына ҡайтҡас, шунда уҡ колхоз эшенә сума – йәнә колхоз рәйесе итеп һайлап ҡуялар. Ҡатыны Йылҡыя апай 1960 йылға тиклем Тәтешле районының «Урал» колхозында умартасы ярҙамсыһы булып эшләй, балалар үҫтерә.
Ғаиләлә берҙән-бер малай булараҡ, Леонидҡа өйҙә лә, утарҙа ла бал ҡорттарын бағыу менән шөғөлләнергә тура килә. Урта мәктәпте тамамлағас, ата-әсәһенең кәңәшен тотоп, Башҡортостан ауыл хужалығы институтының умартасылыҡ бүлегенә уҡырға инә ул. СССР заманында 25 кенә кешегә тәғәйенләнгән был төркөмгә барлыҡ союздаш республикаларҙан килеп уҡыйҙар. Конкурс бик ҙур була. Леонид яҡшы билдәләргә генә өлгәшеп, умартасы-зооинженер һөнәрен ала. Уҡыу йортон ҡыҙыл дипломға тамамлай. Йәш белгес 1973 йылда Бигинәй урта мәктәбендә хеҙмәт уҡытыусыһы булып эш башлай, шунда үҙенең йәмәғәте — математика уҡытыусыһы Зәнфирәне осрата. 1979 йылда Байдуллин Бөрө педагогия институтын ситтән тороп тамамлай. Өҫтәмә юғары белем — биолог һөнәрен ала.
Бал ҡорттары тип янған тәжрибәле уҡытыусыны 1996 йылда Әрибаштағы 151-се һөнәрселек училищеһына эшкә саҡыралар. Умартасы-водителдәр төркөмөндә дәрес алып бара башлай. Леонид тәүге йылдарҙа ғәмәли эштәрҙе үҙ умарталығында үткәрә. Училищеның умарталары ишәйгәс, эстафетаны уҡыусыһы Евгений Туҡтамышевҡа тапшыра.
2001 йылда Әрибаш урта мәктәбендә умартасылыҡ дәресе индерелгәс, Леонид Хәмиҙулла улына уҡытыусылыҡ эшен ышанып тапшыралар. Теория дәрестәре күнекмәләр менән аралаштырып алып барылғас, бал ҡорттары сағыуынан ҡурҡҡан уҡыусылар ҙа ҡыйыулана төшә, ҡыҙыҡһыныуҙары арта. Мәктәптә нәҙекәйбилдәргә бағышланған кисә-викториналар үтә, еңеүселәрҙе татлы бал менән һыйлайҙар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мәғариф өлкәһендә алып барылған ҡулайлаштырыу һөҙөмтәһендә умартасылыҡ буйынса сәғәттәр ҡыҫҡартыла. Ә инде 2010 йылдан алып ул түңәрәктә генә өйрәнелә башлай. Леонид Хәмиҙулла улы уҡыусылар менән бергә күстәрҙе 50-гә еткергән, бал алыу күрһәткестәрен уртаса район кимәленә сығарған. V–IX кластарҙан уҡ умартасылыҡ киң пропагандаланғас, байтағының ата-әсәһе ихатаһында бал ҡорттары аҫрай башлай. Хәҙер яҡшы ғына килем алыусылар ҙа бар.
2007 йылдан алып Тәтешле район хакимиәтенең мәғариф идаралығы етәксеһе Әҙһәм Фәрүәзетдиновтың башланғысы менән «Йәш умартасы» исемле олимпиада уҙғарылып килде. Унда уҡыусылар теоретик һәм ғәмәли мәсьәләләр буйынса көс һынашты. Әрибаш урта мәктәбе был сарала алдынғылыҡты бирмәне. Беренсе һәм икенсе урынды ошо мәктәптән ике Кристина — Бәҙрисламова менән Гәрәева — яулап килгән. Тәүге олимпиадалар ҡышҡы-яҙғы осорҙа ҡоро, күсһеҙ умарталарҙа уҙғарылһа, һуңыраҡ күстәргә күскәндәр. Әйткәндәй, райондағы умартасыларҙың нәҙекәйбилдәрен әле сынығып бөтмәгән ҡулдарға ышанып тапшырғыһы килмәгән. Ленин исемендәге ауыл хужалығынан Илдар Байғазин ғына сараны үҙ умарталығында үткәрергә йөрьәт иткән. Уҡыусыларҙы ҡабул итеү менән генә сикләнмәгән ул, үҙ тәжрибәһендә тупланған серҙәрҙе ихлас уртаҡлашҡан.
Олимпиада Әрибаш урта мәктәбендә ойошторолғанда конкурсҡа ике команда әҙерләнә. Утар хужаһы Илдар Байғазин бәйгеселәрҙе баллы сәйе менән һыйлай. Әйткәндәй, Әрибаш мәктәбе уҡыусылары республикала уҙғарылған йәш умартасылар бәйгеһендә лә әүҙем ҡатнаша. Мәҫәлән, Лениза Сөләймәнова өсөнсө урынды яулап, Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының III дәрәжә дипломы менән бүләкләнә. 2012 йылдың авгусында Өфөлә уҙғарылған VI йәш умартасылар бәйгеһендә Х класс уҡыусыһы Люба Ейәнбаева I урынды ала, ҡиммәтле бүләк һәм Мәғариф министрлығының Почет грамотаһына лайыҡ була.
Әммә, 2012 йылдың сентябренән мәғариф тармағында алып барылған ҡулайлаштырыу сәйәсәте һөҙөмтәһендә, умартасылыҡ дәресе предмет булараҡ уҡытылыуҙан туҡтатыла. Шуныһы һөйөнөслө: Башҡортостан Хөкүмәтенең 2011 йылдың 27 июлендәге 949-сы ҡарарына ярашлы, Көньяҡ Урал райондарында 2011 – 2015 йылдарҙа умартасылыҡты үҫтереү һәм урта белем биреү учреждениеларында предмет булараҡ уҡытыу күҙаллана. Республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарын социаль-иҡтисади үҫтереү буйынса ла комплекслы программа ҡабул ителде. Башҡортостан Хөкүмәтенең 2011 йылдың 9 ноябрендәге 395-се ҡарарына ярашлы, ул төбәктә умартасылыҡты үҫтереүҙә этәргес көс булыр ине. Ошо программаларҙы иҫтә тотоп, башҡорт халҡының элек-электән умартасылыҡ һәм һунарсылыҡ менән шөғөлләнгәнен күҙаллап, үҙебеҙҙең боронғо кәсепте айырым төбәктәрҙә генә түгел, тотош республика мәктәптәрендә уҡытыуҙы рәсмиләштереү хәйерле булыр ине.