Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Сама белһәң, зыяны теймәҫ
Сама белһәң, зыяны теймәҫ
Хәҙерге заманды күптәр компьютерһыҙ һәм ундағы уйынһыҙ күҙ алдына ла килтерә алмай. Бының менән балалар, уҡыусылар ғына түгел, оло кешеләр ҙә мауыға. Бәғзеләрҙең көндәр буйы компьютерҙа уйнап ултырыуын барыбыҙҙың да күргәне барҙыр. Улар был яратҡан "эшенә" әллә күпме сәғәтен әрәм итә. Уйындарҙың зарары тураһында Интернет селтәрҙәрендә, гәзит-журналдарҙа бик күп яҙалар.

Беренсенән, виртуаль донъяға инеп, бер аҙға тормош мәшәҡәттәрен оноторға була. Унда ниндәй генә мөмкинлектәр, уйындар юҡ. Араларында, әлбиттә, файҙалылары ла осрай. Һүҙ башватҡыс, ребус һәм төрлө логик уйындар тураһында барғанда, улар кешенең аңын үҫтерергә, хәтерен шәбәйтергә булышлыҡ итә. Бүтән уйындарҙағы һымаҡ, бында тиҙлек тә, текләп ҡарап ултырыу ҙа кәрәкмәй. 3 – 5 йәшлек сабыйҙар иһә шулай алфавитты үҙләштерә, үҫемлектәр һәм йәнлектәр донъяһы менән таныша, һанарға һәм сит телдәрҙе өйрәнә ала.
Өлкән кешеләргә иһә уйындар ауыр эш көнөнән һуң ял итеп алырға булышлыҡ итә. Оксфорд университеты психологтары тикшеренеү үткәреп, компьютер уйындары депрессиянан, стрестан, психологик көсөргәнештән ҡотҡара тигән һығымтаға килгән.
Интернет селтәрен сама белеп ҡулланһаң, файҙалы яҡтарын да табырға була, тик уның зарарын оноторға ярамай. Беренсе сиратта компьютер һаулыҡҡа зыянлы. Уға күп текләп ултырыу күреү һәләтенең түбәнәйеүенә килтерә. Көндәр буйы уйнаһаҡ, виртуаль донъя ҡомарына эләгеүебеҙ ихтимал. Был саҡта кеше тик ошо тормош менән генә йәшәй башлай, уның аппетиты боҙола, йоҡоһо ҡаса. Шуға ла ваҡытында туҡтай белеү үҙебеҙҙән генә тора.
Компьютер алдында күп ултырыу психиканы ла боҙа, уның менән артыҡ мауыҡҡандарҙа агрессия көсәйә.
Бик күптәр Интернеттағы түләүле уйындарҙа аҡсаһын юғалта, башҡаларҙан өҫтөнөрәк булыу сәме ваҡытында туҡтала белмәүгә этәрә.
Интернет селтәре донъяла үҫешкәндән-үҫешә, уны бер нисек тә туҡтатып булмай, ҡулланыусылар һаны ла йылдам арта. Хәҙер бәғзеләр уға өҫтөнлөк биреп, телевизор ҙа ҡарамай, радио ла тыңламай. Кешене ылыҡтырыу өсөн виртуаль донъя яңынан-яңы мауыҡтырғыс нәмәләр уйлап сығара. Тик барыбыҙ ҙа яҡшы менән насарҙы айыра белергә тейешбеҙ. Эштән, дәрестән һуң ял иткән арала бер ни тиклем ваҡытты ғына Интернетҡа бүлергә мөмкин. Тик һәр нәмәлә сама беләйек. Социаль селтәрҙә аралашҡанда, мәғлүмәт эҙләгәндә, уйнағанда бәйлелек ҡолона әүерелмәйек. Киләсәгебеҙҙе уйлап, һау-сәләмәт тормошто һайлайыҡ.
Фәнүзә КИЛЕНБАЕВА,
БДПУ студенты.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 1

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 1

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 1

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 1

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 1

Республикала көндәр йылыта

Комментарий өҫтәргә