Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » "Тормоштоң ҡәҙерен белеп йәшәйек"
"Тормоштоң ҡәҙерен белеп йәшәйек"
92 йәшлек Рәҡиә Үтәғолованың бәхетле ҡартлығына ҡарап: "Эй, Хоҙайым, миңә лә ошондай хәйерле ғүмер насип итһәңсе", — тип ҡат-ҡат теләк әйтәм. Ана бит инәйҙең дүрт йәшлек бүләһе Данислам, башҡаларға иғтибар ҙа итмәй, тик ҡартәсәһе янында урала, уны әле бер, әле икенсе уйынға саҡыра. Улай ғына түгел, икәүләп ихласлап башҡортса йырлап-бейеп кинәнәләр!

Аралашыу мәлендә Рәҡиә инәйҙең хәтере шәплегенә, тәрбиәлелегенә, ипле, фатихалы заттан булыуына инандым. Уның моңлап уҡыған аят-сүрәләрен тыңлап, күҙгә йәш тула.
— Атайым Сабир Сабит улы Үтәғолов Көйөргәҙе районының Яҡут ауылынан, — тип хәтер йомғағын һүтте инәй. — Бик иртә атайһыҙ ҡалған улын уҡытыу өсөн өләсәм байҙарға ялланып эшләй, һөҙөмтәлә атайым шул заманда киң билдәле Ҡарғалы мәҙрәсәһендә уҡып, 32 йәшендә генә "Указлы мулла" исемен алып, тыуған төйәгенә ҡайта. Ауыл ҙур булғанға күрә, икенсе мәсет һалдырып, шунда дини уҡыуҙар үткәрә башлай. Әсәйем иһә ҡатын-ҡыҙға аят-сүрә, намаҙ тәртибен өйрәтте.
Илдә инҡилап башланғас, ауыл байҙарын, муллаларҙы Себергә һөргөнгә оҙаталар. Сабир олатай Стәрлетамаҡтағы "Сода" заводына һыу ташыусы итеп ебәрелә. Мулла, ҡайҙа ғына булмаһын, динде онотмай. Бер ваҡыт намаҙ уҡып ултырғанда, янынан ғына төрмә хужаһының машинаһы үтеп китә. Әлбиттә, ныҡ ҡурҡҡан олатай. Кис булғас, уны тышҡа саҡырып сығаралар. "Ҡурҡма, бабай, яҡыныраҡ кил, — тигән тауыш ишетә ул. — Үҙебеҙгә алып ҡайтам, оло йәштәге инәйем ҡушты!" Олатайҙы мунса индереп, таҙа кейем биреп, өйгә саҡыралар. Йәш кенә ҡыҙ сирле икән, ике йыл түшәктә ята. Бер ниндәй дауа ла килешмәгәс, муллаға мөрәжәғәт иткәндәр. Ҡыҙ бер аҙнанан һуң тороп ултырған, ашай башлаған. Бабайға ҙур рәхмәт әйтеп, күстәнәстәр биреп, эшенә оҙаталар.
— Атайымды төрмәгә алып киткәс, бик ауыр булды, — тип күҙ йәше аша хәтерләй Рәҡиә Сабир ҡыҙы. — Өйҙән бөтә нәмәне алып сығып киттеләр. Дүрт ҡыҙ урындыҡта ултыра инек, Сабира исемле ҡатын аҫтыбыҙҙағы балаҫты ла тартып алды. Бер нисә көндән һуң өйһөҙ ҙә ҡалдыҡ. Күршеләрҙең тауыҡ ояһында көн итә башланыҡ. Һылыуҙарым Мәрйәм менән Сара һыуыҡтан һәм аслыҡтан үлде. Әл-хәмдү лил-ләһ, төрмәгә киткән атайыбыҙ йыл ярымдан имен-аман ҡайтып, колхозға эшкә инде. Уны һәр кем хөрмәт итә ине, сөнки им-томо көслө булды, өшкөрөүе килеште, шул сәбәпле бик күптәрҙе һауыҡтырып аяҡҡа баҫтырҙы. Ғүмеренең һуңғы көндәренә тиклем янынан кеше өҙөлмәне.
Башланғыс мәктәпте тамамлағас, мине Морапталға уҡырға алманылар. Сәбәбе — атайымдың мулла булыуы. Һөҙөмтәлә ике йыл колхозда эшләнем: утаныҡ, көлтә бәйләнек, ҡар тоттоҡ, туңдыҡ, асыҡтыҡ, кәмһетелдек... Әммә бирешмәнем: ҙур тырышлыҡ менән урта мәктәпте тамамланым. Теләгем уҡытыусы булыу ине. Баймаҡ районындағы Темәс педагогия училищеһына ҡабул итеү һынауҙары барғанлығын ишеткәс, Ырымбур поезына ултырып, юлға сыҡтым. Имтихандарҙы уңышлы тапшырып, уҡырға индем. I курсты тамамлауға иһә һуғыш башланды. Һыйыр егеп, ер һөрөп, асығып көн күрһәк тә, уҡыуымды туҡтатманым, ул ауырлыҡтарҙы еңергә көс бирҙе.
Диплом алғас, тыуған районыма йәш белгес булып ҡайтып, Яҡшембәт мәктәбендә химия һәм биология фәндәренән уҡыта башланым. Һуғыштан ҡаты яраланып, ауыр контузия алып ҡайтҡан фронтовик егет Йыһангир Кинйәғоловҡа кейәүгә сығып, ике балаға ғүмер бирҙем. Әле хаҡлы ялдамын, Өфөлә ҡыҙым Земфира менән кейәүем Марат тәрбиәһендә бәхетле ҡартлыҡ кисерәм.
Бына шулай, 43 йыл буйы ауылда уҡытыусы, депутат, агитатор, уҡыусыларҙы йыр-бейеүгә өйрәткән оҫта музыкант-хореограф — бөгөн дә сафта! Бүлә-бүләсәләрен тәрбиәләшә, матур итеп баҡса үҫтерешә, ата-әсәһенән алған дини белемен ихлас тарата.
Ағинәй көнөнә биш тапҡыр намаҙ уҡый, ураҙа тота. Кендек инәһе, им-томсо булараҡ та дан алған ул. Кешеләрҙе ғәйбәт һөйләүҙән, бер-береһен рәнйетеүҙән тыя, гонаһлы ғәмәлдәрҙе аңлата. Матур ҡартлыҡ өлгөһө булып йәшәгән инәй тормошто һәр яҡлап күркәм итеп күрергә теләй.
— Гәзит-журналды кинәнеп күҙлекһеҙ уҡыйым, Мәҙәниәт йылында нимәләр башҡарылғанын белеп, ҡыуанып ултырам, — ти ул. — Элек бөтә ауыл менән үткәргән байрам саралары иҫкә төшә. Бала тәү сиратта ғаиләһендә, унан йәмғиәттә матур тәрбиә өлгөһө күреп үҫергә тейеш. Ундай кеше изгелекте яманлыҡтан айыра белә, һынауҙар алдында юғалып ҡалмай, тормошто йәмләп йәшәй.
Һәр кемгә Рәҡиә инәй кеүек ҡартлыҡта ҡәҙер-хөрмәт күреп ултырырға насип булһын ине. Ағинәй әйткәнсә, сәләмәтлектә, һәр саҡ хәрәкәттә, ғүмерҙең ҡәҙерен белеп, донъяға изгелек сәсеп ғүмер итергә яҙһын.


Автор: Рәсимә ЙОМАҒОЛОВА. Район: Өфө ҡалаһы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Өфөнөң Үҙәк баҙарҙағы ҡулсала хәрәкәт сикләнә

Өфөнөң Үҙәк баҙарҙағы ҡулсала хәрәкәт сикләнә 15.09.2026 // Йәмғиәт

Баш ҡала үҙәгендәге иң тығыҙ участкаларҙың береһендә сикләү өс көн ғәмәлдә була. Водителдәргә урау ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды

Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Хөкүмәттең оператив кәңәшмәһендә Башҡортостан Башлығы Хәйбулла районы Аҡъяр ауылының 3-сө «Шатлыҡ» ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр 14.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр...

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров автомобилдәрҙе МХО ветерандарына тапшырыу хаҡында иҫкә төшөрҙө
Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды...

Тотош уҡырға 0

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә 14.09.2026 // Йәмғиәт

Граждандарҙан маршрутты планлаштырғанда ошо мәғлүмәтте иҫәпкә алыуҙарын һорайҙар....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте 14.09.2026 // Йәмғиәт

Киләһе өс көндә республика биләмәһендә йылы һәм ҡайһы берҙә ямғырлы һауа торошо һаҡлана, тип хәбәр ......

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде 11.09.2026 // Йәмғиәт

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде...

Тотош уҡырға 0

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды 11.09.2026 // Йәмғиәт

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды...

Тотош уҡырға 0

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла 11.09.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла...

Тотош уҡырға 0

«Атайсал»дың көсө ниҙә?

«Атайсал»дың көсө ниҙә? 11.09.2026 // Йәмғиәт

Бына биш йыл инде республикала «Атайсал» проекты бойомға ашырыла, ул бөтәһенә лә тыуған төйәкте ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы 10.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы...

Тотош уҡырға 0


Комментарий өҫтәргә