Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Яҙғы умарталыҡта
Яҙғы умарталыҡта
Умартасылар өсөн яҙ күстәрҙе баҙҙан сығарған көндән башлана. Бал ҡорттарын ҡышлау урынынан күсерер алдынан йылы, ҡояшлы көндәр китә. Көндөҙ ҡар иреп, тамсы тамһа, төндәрен туңдыра. Был осорҙа ҡорт баҙҙарындағы һауа температураһы ла күтәрелә. Умарталарҙа күс уяна, инә ҡорттар бала һала башлай, ә эшсе ҡорттар үрсем үҫтерә. Үрсем тәрбиәләгән кәрәҙҙәрҙә, ҡорт күсе уртаһында һауа температураһы даими бер кимәлдә (34-35 градус самаһы) һаҡлана. Бала тәрбиәләгән эшсе ҡорттар был осорҙа емде күберәк ашай. Ҡышҡы осорҙа (ноябрь — ғинуар) һәр бал ҡорто ғаиләһе айына уртаса бер килограмм аҙыҡ тотонһа, яҙ көнө (март айында) уның ике килограмға етеүе ихтимал.

Инә ҡорттар тәүге көндәрҙә аҙ ғына йомортҡа (20 – 30) һала. Һуңынан был күрһәткес арта бара. Бала тәрбиәләү иртә башланған умарталарҙа күстәрҙең насар ҡышлауы күҙәтелә. Әгәр бала үрсетеү ҡорттарҙы баҙҙан сығарыу алдынан башланһа, был умарталарҙа күс яҡшы үрсей. Шулай итеп, аҙыҡты тотоноу ҡорттарҙы аҫрау шарттарына бик ныҡ бәйләнгән.
Шуның өсөн дә ҡорттар ҡышлаған урынды һыуытырға ла, артыҡ йылытырға ла ярамай, сөнки һауа температураһының ҡырҡа үҙгәреүе уларҙың ҡышлау шарттарын боҙа. Был осорҙа айырыуса хәстәрлек күрергә кәрәк.
Баҙҙа һауа температураһын өс-дүрт градус йылылыҡта тотоу өсөн ҡорт баҙының төнлөгөн асып елләтәләр, кәрәк саҡта ишеген төнгөлөккә асыҡ ҡалдыралар.
Ҡорттарҙы сығарыр алдынан умарталыҡты әҙерләргә кәрәк.
Ҡар тиҙерәк иреп бөтһөн өсөн уны таҙарталар, көл һибәләр, һуҡмаҡ һалалар. Бөтә был саралар эште бер-ике аҙнаға тиҙләтә һәм ҡорттарҙың тәүге осоуы өсөн шарттарҙы яҡшырта. Һауа торошо, ҡорттарҙың хәле һәм үҙҙәрен нисек тойоуы сығарыу көнөн дөрөҫ билдәләргә мөмкинлек бирә. Әгәр күс яҡшы ҡышлаһа, уларҙы сығарырға ашығырға ярамай.
Яҡшы ҡышлаған осраҡта умарталарҙы сығарыу һауа температураһы 12 градусҡа күтәрелгәс, йылғаларҙа боҙ китеү, үгәй инә үләненең, умырзаяның сәскә атыуы, тәүге күбәләктәрҙең уяныуы менән тап килә. Ҡояшлы, тыныс көндө тап килтереп, умарталарҙы иртән иртүк сығаралар, был эште сәғәт 9-ға тамамлайҙар. Күстәрҙе кистән төнгә ҡаршы, ҡояш батыр алдынан сығарыу бигерәк тә яҡшы. Төндә ҡорттар тыныслана, ә икенсе көндә беренсе осош яһай. Ғәҙәттә, беренсе сиратта көслө ғаилә ҡорттары оса.
Тәүге осоштан һуң күстәрҙең тормошо әүҙемләшә, эшсе ҡорттар беренсе сәскәләрҙән һитә ташый, кәрәҙ күҙәнәктәрен һәм ояларын таҙарта, инә ҡорттарҙың йомортҡа һалыуы арта.
Умартасы өсөн яҙ бына шулай башланып китә, ул һоро ҡорттарҙың оса башлаған осорона тиклем дауам итә. Тәүге көндә умартасы бөтә иғтибарын ҡорттарының нисек осоуын, уларҙың ҡайһылай ҡышлауын асыҡлауға туплай, бал ҡорто ғаиләләрен ҡарап, беренсе ярҙам күрһәтә.
(И. ШАФИҠОВТЫҢ
“Бал ҡортоноң наҙы бар”
китабы буйынса).




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Республикала ике кеше ҡотороу сиренән үлгән
Былтыр республикала 732 кеше сысҡан биҙгәге менән ауырыған

Былтыр республикала 732 кеше сысҡан биҙгәге менән ауырыған 27.03.2026 // Йәмғиәт

Былтыр Башҡортостанда 732 кеше сысҡан биҙгәген йоҡторған....

Тотош уҡырға 4

Яҡташыбыҙ гәзиткә яҙылған өсөн шифаханаға юллама отҡан

Яҡташыбыҙ гәзиткә яҙылған өсөн шифаханаға юллама отҡан 27.03.2026 // Йәмғиәт

Яҡташыбыҙ гәзиткә яҙылған өсөн шифаханаға юллама отҡан...

Тотош уҡырға 3

Республика халҡын май байрамдарында 6 көн генә ял көтә

Республика халҡын май байрамдарында 6 көн генә ял көтә 27.03.2026 // Йәмғиәт

Быйыл «май каникулдары» һуңғы һигеҙ йылда иң ҡыҫҡаһы булмаҡсы....

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда төньяҡ балҡышы күҙәтелгән

Башҡортостанда төньяҡ балҡышы күҙәтелгән 27.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда төньяҡ балҡышы күҙәтелгән...

Тотош уҡырға 2

Өфөнән Һамарға «Ласточка» поездары йөрөй башлай

Өфөнән Һамарға «Ласточка» поездары йөрөй башлай 27.03.2026 // Йәмғиәт

Өфөнән Һамарға «Ласточка» поездары йөрөй башлай...

Тотош уҡырға 3

Ял көндәрендә Башҡортостанда +16° тиклем йылыта

Ял көндәрендә Башҡортостанда +16° тиклем йылыта 27.03.2026 // Йәмғиәт

Ял көндәрендә Башҡортостанда +16° тиклем йылыта...

Тотош уҡырға 3

Республикала Борай – Иҫке Балтас – Көйәҙе юлы төҙөкләндерелә

Республикала Борай – Иҫке Балтас – Көйәҙе юлы төҙөкләндерелә 26.03.2026 // Йәмғиәт

Республикала Борай – Иҫке Балтас – Көйәҙе юлы төҙөкләндерелә...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда тағы ла 8 урта һөнәри белем биреү кластеры  булдырыла

Башҡортостанда тағы ла 8 урта һөнәри белем биреү кластеры булдырыла 26.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда тағы ла 8 урта һөнәри белем биреү кластеры булдырыла...

Тотош уҡырға 1

Республикаға март айы өсөн аномаль йылы һауа торошо килде

Республикаға март айы өсөн аномаль йылы һауа торошо килде 26.03.2026 // Йәмғиәт

Республикаға март айы өсөн аномаль йылы һауа торошо килде...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә контрактсыларҙы МХО-ға йәлеп итеү өсөн түләүҙәр раҫланды

Өфөлә контрактсыларҙы МХО-ға йәлеп итеү өсөн түләүҙәр раҫланды 25.03.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә контрактсыларҙы МХО-ға йәлеп итеү өсөн түләүҙәр раҫланды...

Тотош уҡырға 3

Өфөлә шағирә Факиһа Туғыҙбаева урамы барлыҡҡа килә

Өфөлә шағирә Факиһа Туғыҙбаева урамы барлыҡҡа килә 25.03.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә шағирә Факиһа Туғыҙбаева урамы барлыҡҡа килә...

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә