Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Аҫыл затҡа һуғыш төҫ түгел
Яҙ. Тирә-яҡ йәшеллеккә күмелә. Сәскәле май айында ҡыҙҙар ҙа һылыуланып киткәндәй. Дәртле, хыялдарға бирелеп, киләсәккәҙур өмөттәр бағлап йәшәгән саҡ. Әммәһуғыш барыһын да селпәрәмә килтерә... Сәстәренә сал төшкән һуғыш һәм хеҙмәт ветераны Рәйхана Ғәлина дәһшәтле һуғыш йылдарындағы йәмле май айын кисәгеләй яҡшы хәтерләй.

1942 йылдың 6 майы. Немец-фашист илбаҫарҙары Сталинградҡа ябырылған. Тыуған илебеҙгәҙур хәүеф янаған мәл. Салауат районы хәрби комиссариатының саҡырыуы буйынса төрлө ауылдарҙан 17–18 йәшлек комсомолка ҡыҙҙар йыйылған. Рәйхана Ғәлина, Рәүзиә Вәлиева, Хәлиҙә Мөхәмәтйәрова, Зоя Мәҡсүтова, Миңлеямал Шәрәфетдинова, Вера Пигалева һәм башҡалар фронтҡа китергә ашҡына.
— Тыуған илебеҙҡурҡыныс аҫтында. Башҡортостандың күп кенә комсомол ҡыҙҙары бөгөн Ватан яҙмышы хәл ителгән урында булырға теләй. Ошо көндәрҙәӨфөнән ҡыҙҙарҙың беренсе эшелоны юлға сығасаҡ. Кемдәр фронтҡа китергә теләй, шуларҙың яҙылыуын һорайым, ҡәҙерле иптәштәр, — тип мөрәжәғәт итте хәрби комиссар йыйылыусыларға. Ҡыҙҙарҙыңһуғышҡа китергә берҙәм теләк белдереүен күргәс, хәрби комиссар уларға өйҙәренәҡайтып, әсәләре менән кәңәшләшеп, юлға йыйынырға ҡушты.
Ике аҙнанан һуң 17 ҡыҙҙа хәрби комиссар вәкиле оҙатыуында “Кропачево” станцияһында ине. Тулҡынландырғыс минуттар. Йәш кенәһылыуҙарҙың ата-әсәҡуйынынан сығып, хатта поезда йөрөгәне лә, тимер юлды күргәне лә юҡ. Үҙҙәре теләп фронтҡа китеүселәрҙе оҙатырға ата-әсәләре һәм туғандары ла килгән. Илаштылар, ҡосаҡлашып айырылыштылар... Ниһайәт, станция дежурныйы сигнал биреү менән, поезд Өфөгә йүнәлде. Ҡыҙҙарҙы алып киткән поезды, һаҡта торған һалдаттар кеүек, телеграф бағаналары ғына оҙата барҙы...
Өфө тимер юл вокзалы уларҙы күңелле ҡаршы алды. Майҙанда ҡыҙҙар йырлай, бейей. Яңы килеүселәр менән инструктаж, аҙаҡөс көнлөк әҙерлек күнекмәләре үткәрҙеләр.
Комсомол ҡыҙҙарҙың тәүге эшелонын фронтҡа оҙатыуҙа хеҙмәтсәндәр ҙә, республика етәкселәре ләҡатнашты. Эшелон һуғыш дәүере ҡанундары буйынса маскировкаланғайны. Ҡыҫҡа митингтан һуң:
— Вагондарға! — тигән команда яңғырағас та, эшелон көнбайышҡа, тура Сталинградҡа юл алды. Алда нимә булыры билдәһеҙ, тик имен-аман барып етергә яҙһын, тип бөтәәхирәттәре кеүек теләне Рәйхана ла.
Алыҫ юл ауыр булып сыҡты. Көтмәгәндә фашист "ҡоҙғон"дары һауанан поезды бомбаға тотҡас, айырым вагондар бөтөнләй емерелде, бер нисә кеше һәләк булды. Салауат районы ҡыҙы Вера Иванова ла ошонда ятып ҡалды. Әхирәттәре уның фронтҡа ла барып етмәй һәләк булыуын бик ауыр кисерҙе, ләкин бер ни ҙәҡылып булмай — һуғыштыңүҙҡанундары бар шул.
Сталинград ут эсендә ине. Бөтә ерҙә — емереклек, иҫәпһеҙ-һанһыҙ мәйеттәр... Хәтһеҙ яралы ыңғырашып ята, ташып ҡына өлгөр.
Рәйхана Ғәлинаны һәм уныңәхирәттәрен 748-се зенит артиллерия полкына беркеттеләр. Ана шулай ҡыҙҙар зенитсы булып китте. Ҡурҡыныс ине, әлбиттә. Әммә тәүге сирҡаныу алған ҡыҙҙар күңел төшөнкөлөгөнә бирелмәне, дошманды аяуһыҙ туҡмарға өйрәнде, хәрби бурыстарын намыҫ менән үтәне.
...Сираттағы залптан һуң:
— Ҡара әле, Рәйхана, тағы бер фашист "ҡоҙғоно" ҡоланы, — тип ҡысҡырҙы Персидская.
Һауала моторҙар геүләүе бер аҙ тынғандай булды, самолеттар төркөмө Көнбайышҡа боролдо. Ләкин, ни аралалыр, икенсе яҡтан йәнә фашист самолеттары килеп сыҡты. Төҙәүселәргә, ҡороусыларға йәнә мәшәҡәт өҫтәлде. Тағы залп...
— Йәнә бер "ҡоҙғон"доң башына еттек, — тип ҡыуанды Рәйхана. Был көндө зенитсы ҡыҙҙар дошмандың биш самолетын бәреп төшөрҙө.
Шулай итеп, утлы мәхшәр юлдары буйлап арыу-талыу һәм ҡурҡыу белмәйенсәһуғышып, үлемгәүс итеп, Рәйхана Ғәлина Одерға тиклем барып етте һәм тыуған төйәгенә еңеүсе булып ҡайтты. Һуғышта күрһәткән батырлыҡтары өсөн ул наградаларға лайыҡ булды, хаҡлы ялға сыҡҡанға тиклем бухгалтер булып эшләне, йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашты, күп йылдар йәмәғәт башланғысында ревизор вазифаһын башҡарҙы.


Автор: ЗиләҒӘББӘСОВА. Район: Салауат районы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Өфөнөң Үҙәк баҙарҙағы ҡулсала хәрәкәт сикләнә

Өфөнөң Үҙәк баҙарҙағы ҡулсала хәрәкәт сикләнә 15.09.2026 // Йәмғиәт

Баш ҡала үҙәгендәге иң тығыҙ участкаларҙың береһендә сикләү өс көн ғәмәлдә була. Водителдәргә урау ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды

Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Хөкүмәттең оператив кәңәшмәһендә Башҡортостан Башлығы Хәйбулла районы Аҡъяр ауылының 3-сө «Шатлыҡ» ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр 14.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр...

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров автомобилдәрҙе МХО ветерандарына тапшырыу хаҡында иҫкә төшөрҙө
Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды...

Тотош уҡырға 0

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә 14.09.2026 // Йәмғиәт

Граждандарҙан маршрутты планлаштырғанда ошо мәғлүмәтте иҫәпкә алыуҙарын һорайҙар....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте 14.09.2026 // Йәмғиәт

Киләһе өс көндә республика биләмәһендә йылы һәм ҡайһы берҙә ямғырлы һауа торошо һаҡлана, тип хәбәр ......

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде 11.09.2026 // Йәмғиәт

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде...

Тотош уҡырға 0

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды 11.09.2026 // Йәмғиәт

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды...

Тотош уҡырға 0

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла 11.09.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла...

Тотош уҡырға 0

«Атайсал»дың көсө ниҙә?

«Атайсал»дың көсө ниҙә? 11.09.2026 // Йәмғиәт

Бына биш йыл инде республикала «Атайсал» проекты бойомға ашырыла, ул бөтәһенә лә тыуған төйәкте ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы 10.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы...

Тотош уҡырға 0


Комментарий өҫтәргә