Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Үлемһеҙлек һәйкәлен үҙе ҡойҙо
Үлемһеҙлек һәйкәлен үҙе ҡойҙо
Күкрәге менән дошман амбразураһын ҡаплап, ҡаһарманлыҡ күрһәткән Александр Матросов өлгөһөндә әллә нисәмә быуын тәрбиәләнде. Бөйөк Ватан һуғышында уның кеүек батырлыҡ ҡылған совет яугирҙәренең һаны 400-ҙән ашып китә. Араларында яҡташыбыҙ Миңлеғәли Ғөбәйҙуллин да бар, ул был тиңдәшһеҙ ҡаһарманлыҡты 1944 йылдың 8 мартында ҡабатлаған.

А. Матросов Псков өлкәһенең Великие Луки ҡалаһынан 170 километр төньяҡтараҡ урынлашҡан Чернушки ауылын азат иткәндә күрһәтә кешелек хәтерендә мәңге ҡалыр батырлыҡты. Ике тиҫтәнән ашыу йортло был ауыл Витебск — Ленинград юлына сығыуҙы ҡаплап торғандай була. Шуға ла гитлерсылар уны мөһим нығыныу пунктына әүерелдерә, инеү юлдарын тимер сымдар менән уратып ала, яланға миналар ҡуйып сыға, көнсығыш өлөшөндә өс дзот урынлаштыра.
1943 йылдың 27 февралендә капитан Афанасьевтың батальоны дошман оборонаһы һыҙығын атакаға тота. Совет яугирҙәре ауылға тиклем килеп етә, әммә пулеметтарҙан яуған ут уларҙы туҡтата. Бигерәк тә үҙәктәгеһе ҡурҡыныс була, уң һәм һулдағыһының өнөн тыҡһалар ҙа, урталағыһы үлем сәсеүен дауам итә. Шул саҡ ҡарға бөтөнләй тиерлек һеңеп, шыуышып Александр Матросов дзотҡа яҡынлаша. Фашистар, уны шәйләп, ут аса, әммә яугир маҡсатына нисек тә өлгәшергә тырыша. Утлы нөктәгә бер нисә метр ҡалғас, ҡапыл ҡалҡына һәм, бер-бер артлы ике граната ырғытып, амбразураға төбәп автоматтан ут аса. Пулемет ут яуҙырыуҙан туҡтағас, яугирҙәр алға ынтыла, әммә дошман яңынан совет һалдаттарын ергә һеңергә мәжбүр итә. Шул саҡ Матросов дзотҡа ташлана һәм күкрәге менән амбразураны ҡаплай. Пулеметтың туҡтап ҡалыуынан файҙаланып, һалдаттар ауылға бәреп инә.
Александр Матросовҡа ошо батырлығы өсөн 1943 йылдың 9 июнендә Советтар Союзы Геройы исеме бирелә. Уның ҡыйыулығы ҡаһарманлыҡ һәм хәрби батырлыҡ, үлемһеҙлек һәм Тыуған илгә һөйөү өлгөһө булып ҡала.
Легендар герой Псков өлкәһенең Великие Луки ҡалаһында ерләнгән. 254-се гвардия мотоуҡсылар полкына Матросов исеме бирелгән. Үҙе мәңгелеккә ошо частың 1-се ротаһы исемлегенә индерелгән. Һәләк булған урынында мемориаль комплекс урынлашҡан. Батырға һәйкәл сит илдә, илебеҙҙең күп кенә ҡалаларында, шул иҫәптән Башҡортостандың бер нисә ҡалаһында ла ҡуйылған.
Рәсми сығанаҡтар буйынса, Александр Матросов Днепропетровскиҙа 1924 йылдың 5 февралендә тыуған, Иваново һәм Ульяновск өлкәһенең Мәләкәс балалар йортонда, Өфө балалар хеҙмәт колонияһында тәрбиәләнгән.
Икенсе фараз буйынса Матросовтың ысын исем-шәрифе — Шакирйән Юныс улы Мөхәмәтйәнов. Башҡорт АССР-ының Тамъян-Ҡатай кантонына ҡараған Ҡунаҡбай ауылында (хәҙерге Учалы районы) тыуған тип иҫәпләнә. Журналист Рәүеф Насиров ныҡышмалы эҙләнеүҙәр алып барғандан һуң ошондай асыш яһаны. Ул Матросовтың Учалы районында 1924 йылдың 5 февралендә тыуған Шакирйән Мөхәмәтйәнов булыуын бөртөкләп туплаған ышандырғыс дәлилдәренә нигеҙләнеп иҫбатлай. Үҫмер 1933 йылғы аслыҡта тыуған ауылынан киткән. Ҡалған мәғлүмәттәр Александр Матросовтың беҙгә билдәле биографияһы менән тап килә.


Автор: М. ХАРИСОВА.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Баймаҡ районының Әбдрәхмән ауылы ППМИ программаһына ҡушылды

Баймаҡ районының Әбдрәхмән ауылы ППМИ программаһына ҡушылды 31.01.2026 // Йәмғиәт

[thumb]https://bash.bashgazet.ru/uploads/posts/2026-02/251b3b72-af63-41b1-ae81-424294496c3f ......

Тотош уҡырға 3

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 1

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 1

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 1

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 1

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә