Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҡөрьәндәге “950 йыл”
Әҙәм балаларының Аллаһтың барлығын һәм берлеген танымауы сәбәпле Ер йөҙөнә төрлө һәләкәт, ғәрәсәт элек-электән килеп торған. Ошо йәһәттән Нух пәйғәмбәр заманын иҫкә төшөрәйек.

Халыҡ өмөт­һөҙлөккә бирелә, бот­тарға табынып аҙаша баш­лағас, Аллаһ Тәғәлә әҙәм балаларына тәүге илсеһе Нухты ебәрә. “Ҡәрҙәштәрем, бөйөк Аллаһ Тәғә­ләгә генә баш эйегеҙ. Унан башҡа Раб­бығыҙ юҡ. Ҡиәмәт көнөндә барығыҙ ҙа терелеп, Аллаһ алдына хөкөмгә баҫыр­һы­ғыҙ... Раббы­быҙға буйһоно­ғоҙ, Уның бойороҡ­тарын үтәгеҙ...” – тип өндәй пәйғәмбәр. Ләкин күп­селек был һүҙҙәрҙе кире ҡаға, Нухтың үҙенә һәм Аллаһҡа ышанғандарға ҡаршы сыға, уларҙы таш бәреп туҡмау, йәшәгән еренән ҡыуып ебәреү менән янай.

“Беҙҙең кеүек үк кеше икән­легеңде күрәбеҙ, Аллаһтың ысын илсеһе булыуыңа ышандырырлыҡ үҙен­сәлегең юҡ, – тиҙәр пәйғәмбәргә. – Артыңдан иң ярлы кешеләр генә эйә­рә. Ошондай осраҡта һиңә нисек ышанайыҡ?” Нух уларға: “Кемдең нин­дәй икәнлеген Аллаһ Тәғәлә белә, барыһына ла хөкөмдө Ул бирәсәк”, – тип яуаплай.

Нух пәйғәмбәр халыҡты Аллаһ юлына әйҙәүен бик оҙаҡ дауам итә. Был арауыҡтың күләме “Ҡөрьән Кәрим”дә “950 йыл” тип билдәләнгән. Ваҡыттың шулай күп булыуына ҡарамаҫтан, Нух үҙ артынан аҙ ғына кешене эйәртә ала.

Ислам ғалимы, хоҡуҡ белгесе Ибн Касир (1301 – 1373) яҙыуынса, Нух Аллаһ Тәғәләгә халыҡтың үҙенә ышанмауы хаҡында белдергәс, Раббыбыҙ пәйғәмбәргә ул заманда ла, аҙаҡтан да тиңе булмаған кәмә яһарға ҡуша. “Ҡөрьән Кәрим”дә әйтелеүенсә, Нух эш башлағас, халыҡ уның эргәһенән көлөп, мыҫҡыл итеп үтә башлай. “Был әҙәм балалары аҙаҡ язаһын алыр, ыҙалар, әммә шул саҡта Минең менән бәхәсләшәһе булма”, – тип тыя Аллаһ Тәғәлә пәйғәм­бәрҙе, сөнки Нухтың йомшаҡ, нескә күңелле булыуын белә. Ә кәмә эшләтеүҙең асылы шул икән: Раббыбыҙ үҙенә ышанмаған халыҡты батырырға ҡарар итә.

Ҡоролма өс палубалы була. Улар­ҙың аҫтағыһы – йәнлектәр, уртала­ғыһы – кешеләр, ә өҫтәгеһе ҡоштар өсөн тәғәйенләнә. “Язалау мәле еткәс, мейестәрҙән ут урынына һыу атылып сыға башлар”, – ти Аллаһ Тәғәлә. Тимәк, ҡоро ер ҡалмаясаҡ. Раббыбыҙ Нухҡа үҙе яһаған кәмәгә тере йән эйә­ләренән ике енес вәкилдәрен тейәп алырға ҡуша. “Минең барлы­ғыма ышанма­ғандары өсөн язаларға ҡарар ҡылынғандарҙы ҡотҡар­майһың, – ти пәйғәмбәргә. – Миңә һәм үҙеңә ҡарата ғәҙел булмағандарҙы ярлыҡауымды һорама. Уларҙы батырырға ҡарар иткәнмен”.

Раббыбыҙ Нухҡа ғаиләһен дә (Аллаһ­тың барлығына ышанмаған улы Йамдан тыш) кәмәгә ултыртырға бо­йора. Һөҙөмтәлә, ысынлап та, донъя­ны һыу баҫа. Ғәрәсәттән Аллаһтың һайлаған кешеләре генә ҡотолоп ҡала. Уларҙың иҫәбе буйынса төрлө мәғлү­мәт йөрөй. Ислам экзеге­тикаһына нигеҙ һалған ғалим Абдуллаһ ибн Аббас (619 – 686) билдәләүенсә, 80 ҡатын һәм ир ҡотҡарыла. Икенсе берәү “72 кеше” тип дәлилләй. Нухтың ҡатынының яҙмышы тураһында ла фекер айыр­малыҡтары бар. Кемдер билдә­ләүенсә, ул ташҡындан һуң вафат була. Икенселәр иһә ҡатындың Аллаһтың барлығына ышанмаған­лығын, шунлыҡтан һыуға батыуын раҫлай. Әйткәндәй, уның менән Нух пәйғәмбәрҙең биш улы була.

Туфандан һуң әҙәм балаларында бөтөн эште Аллаһ Тәғәләгә доға ҡылыуҙан, Уның фатихаһын алыуҙан башлау йолаға инә.
Ибн Касир яҙыуынса, һыу ҡайта, ерҙә йөрөү мөмкин була башлағас, Аллаһ Тәғәлә Нухҡа кәмәһен Әл-Джуди тауы янында туҡтатырға бойора.
“Һинең менән бергә йөҙгән кешеләр төрлө халыҡ булып тараласаҡ”, – ти. Нух кәмәһенән төшкәс, Аллаһ уға башҡа бындай һыу баҫыуҙы ҡабатламаҫҡа һүҙ бирә. Әйтелгәнде дөрөҫләп, ергә йәйғор ебәрә.

Ислам тарихсыһы Мөхәммәт ибн Джарир (839 – 923) һәм башҡалар раҫлауынса, Нух пәйғәмбәрҙең ҡәбере – Изге мәсеттә.

“Пәйғәмбәрҙәр хаҡында тарихтар (Әҙәмдән Мөхәммәткә тиклем)” тигән китаптан
тәржемә ителде


Автор: Дилбәр ИШМОРАТОВА әҙерләне


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда туризмға популяр ярҙам саралары аталды

Башҡортостанда туризмға популяр ярҙам саралары аталды 06.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда туризмға популяр ярҙам саралары аталды...

Тотош уҡырға 1

Республикала ишле ғаиләнең льготаларын МАХ аша раҫларға мөмкин

Республикала ишле ғаиләнең льготаларын МАХ аша раҫларға мөмкин 06.03.2026 // Йәмғиәт

Хәҙер күп балалы ғаиләләргә үҙҙәре менән ҡағыҙ танытма йөрөтөү мотлаҡ түгел. Льготаны MAX ......

Тотош уҡырға 1

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күреүселәргә ярҙам итәсәк

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күреүселәргә ярҙам итәсәк 06.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күреүселәргә ярҙам итәсәк...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә автоинспекторҙар водитель ҡатын-ҡыҙҙарҙы 8 Март менән ҡотлай

Өфөлә автоинспекторҙар водитель ҡатын-ҡыҙҙарҙы 8 Март менән ҡотлай 06.03.2026 // Йәмғиәт

Өфөнөң юл полицияһы 8 Март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнә арналған акция үткәрә....

Тотош уҡырға 1

Сибайҙа Павловтарҙың ишле ғаиләһендә туғыҙынсы бала тыуған
Башҡортостанда мәктәп директорҙары урынбаҫарҙарына өҫтәп 30 мең һум аҡса түләнә

Башҡортостанда мәктәп директорҙары урынбаҫарҙарына өҫтәп 30 мең һум аҡса түләнә 06.03.2026 // Йәмғиәт

Был тәрбиәүи эш буйынса урынбаҫарҙарға ҡағыла, уларға уҡыусыларҙың деструктив тәртибен иҫкәртеү ......

Тотош уҡырға 2

8 Март уңайынан республика халҡын оҙайлы ялдар көтә
Башҡорт хужабикәһе яңы тормош башлаған

Башҡорт хужабикәһе яңы тормош башлаған 05.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт хужабикәһе яңы тормош башлаған...

Тотош уҡырға 1

«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы төшөрөлгән открыткалар серияһы почта әйләнешенә сыҡты

«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы төшөрөлгән открыткалар серияһы почта әйләнешенә сыҡты 05.03.2026 // Йәмғиәт

«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы төшөрөлгән открыткалар серияһы почта әйләнешенә сыҡты...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда М-5 трассаһында бөтә төр транспорт өсөн хәрәкәт асылды

Башҡортостанда М-5 трассаһында бөтә төр транспорт өсөн хәрәкәт асылды 05.03.2026 // Йәмғиәт

Һауа торошоноң боҙолоуына бәйле юлдарҙа сикләүҙәр индерелгәйне....

Тотош уҡырға 2

Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы көслө ҡар һәм боҙлауыҡ тураһында иҫкәртте

Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы көслө ҡар һәм боҙлауыҡ тураһында иҫкәртте 05.03.2026 // Йәмғиәт

Республиканың ҡайһы бер райондарына ғына һауа торошо үҙгәрә....

Тотош уҡырға 2

Өфөлә Башҡорт ҡоролтайы ифтар ойошторҙо

Өфөлә Башҡорт ҡоролтайы ифтар ойошторҙо 05.03.2026 // Йәмғиәт

Байрам ифтарында башҡорт халҡының боронғо «Урал батыр» эпосына арналған фекер алышыу уҙҙы....

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә