— Илдар Ғәҙелйән улы, күҙәтеү органының 2013 йылғы эш йомғаҡтары тураһында һөйләгеҙ әле.
— Былтыр тикшереүҙәр барышында 46 163 закон боҙоу осрағы теркәлде. Шуларҙың 57 проценты конструктив элементтарҙың техник торошона, коммуналь хеҙмәт күрһәтеү сифатына, 30-ы торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәттәр өсөн хаҡ ҡуйыуға бәйле. Тәртип боҙоусыларға 5 387 күрһәтмә бирелде, 20 миллион һумлыҡ административ штраф һалыу тураһында 1 098 ҡарар сығарылды. Торлаҡ һәм хеҙмәт күрһәткән өсөн түләү ҡайтанан иҫәпләнеп, граждандарға 17,1 миллион һум ҡайтарылды. Бынан тыш, законға ҡаршы ғәмәлдәр буйынса 136 эш сара күреү өсөн Башҡортостан Прокуратураһына һәм Эске эштәр министрлығына ебәрелде. Идарасы ойошмалар, беҙҙең күрһәтмәләргә ярашлы, 628 миллион һумлыҡ эш башҡарҙы. Граждандарҙан йыйылған аҡса күп фатирлы йорттар файҙаһына тотонолдо. Күрһәткестәр, 2012 йыл менән сағыштырғанда, 1,5 тапҡырға үҫте.

— Граждандарҙан килгән ғаризаларҙа ниндәй ҙә булһа эҙмә-эҙлелек бармы? Кешеләр күпселек осраҡта нимәгә зарлана? Былтыр ниндәй уртаҡлыҡтар күҙәтелде?
— 2013 йылда айырым кешеләрҙән, ойошмаларҙан, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың башҡарма власть органдарынан, киң мәғлүмәт сараларынан 12 475 мөрәжәғәт килде. Элгәре йыл менән сағыштырғанда 125 процентҡа күберәк. Шуларҙың 51 проценты идарасы компанияларҙың эшенә, дөйөм мөлкәтте тәртиптә тотоу мәсьәләләренә, 29-ы — торлаҡҡа һәм хеҙмәттәргә хаҡ ҡуйыуға, 11 проценты коммуналь хеҙмәт күрһәтеүҙә закон боҙоуға, 9-ы фатирҙың планын үҙгәртеүгә һәм башҡа мәсьәләләргә ҡағыла.
Быйыл тәүге кварталдағы мәғлүмәттәргә ҡарағанда, мөрәжәғәттәр һаны кәмемәй. Халыҡты тәү сиратта идарасы ойошмалар эшмәкәрлегенең асыҡлығы, йортто тәртиптә тотоу һәм төҙөкләндереү маҡсатында йыйылған аҡсаны файҙаланылыу мәсьәләләре борсой. Дәүләт комитеты ошо йүнәлештә әүҙем эшләй.

— Ойоштороу сараларының йомғаҡтарына, уларҙың һөҙөмтәһенә бәйле ыңғай миҫалдарҙы һанап китегеҙ әле.
— Тәү сиратта закон сығарыу инициативаһын билдәләргә кәрәк. Торлаҡ өлкәһендәге федераль һәм республика ҡануниәттәренә үҙгәрештәр һәм өҫтәмәләр индереү шарт. Мәҫәлән, "Дәүләт контролен (күҙәтеүен) һәм муниципаль контролде тормошҡа ашырғанда юридик берәмектәрҙең һәм шәхси эшҡыуарҙарҙың хоҡуҡтарын яҡлау тураһында"ғы 294-се Федераль законға тикшереүҙәрҙе йылына бер тапҡыр үткәреү йәһәтенән (әле законда бындай тикшереүҙәрҙе өс йылға бер тапҡыр ойоштороу ҡаралған) үҙгәреш индереү тәҡдиме бар.
Идарасы ойошмаларҙың яуаплылыҡтан ҡасыу ғәҙәтен иҫәпкә алып, республика Хөкүмәтендә Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы Башҡортостан Республикаһы кодексына күп фатирлы йорттарҙы хеҙмәтләндереү буйынса килешеү шарттарын тейешенсә үтәмәгән өсөн ойошмаларҙың яуаплылығын билдәләгән үҙгәрештәр индереү мәсьәләһе ҡарала.
Дәүләт Думаһының Торлаҡ сәйәсәте һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ комитетында март башында күп фатирлы йорттарға идара итеү эшмәкәрлегенә лицензия биреүгә ҡағылған закон проекты буйынса парламент тыңлауҙары булды. Сарала Дәүләт Думаһы депутаттары, тармаҡ һәм төбәк министрлыҡтары, ведомстволары, Федерация субъекттары хакимиәттәре, йәмәғәтселек һәм идарасы ойошмалар вәкилдәре ҡатнашты. Закон проекты лицензияның бөтә йүнәлештәрен үҙ эсенә ала һәм йорттарға идара итеү менән шөғөлләнгән ойошмалар баҙарын йәнләндереүгә, һөҙөмтәлә, кешеләр өсөн хәүефһеҙ, уңайлы көнкүреш шарттары тәьмин итеүгә йүнәлтелә. Был йәһәттән закон проектына тәҡдимдәр индерҙем.
Торлаҡ күҙәтеүе буйынса дәүләт комитетының закон сығарыу инициативаһы 2012 йылдың 6 декабрендәге "Торлаҡ мөнәсәбәттәре өлкәһендәге Башҡортостан Республикаһының айырым закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында"ғы 612-се Башҡортостан Законын, Рәсәй Хөкүмәтенең 2013 йылдың 16 апрелендәге "Коммуналь хеҙмәттәр күрһәтеү мәсьәләләре буйынса Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең ҡайһы бер акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында"ғы 344-се һәм 2013 йылдың 11 июнендәге "Дәүләт торлаҡ күҙәтеүе тураһында"ғы 493-сө ҡарарҙарын әҙерләгәндә иҫәпкә алынды.
Муниципаль торлаҡ контроле органдары эшенең һөҙөмтәлелеген арттырыу маҡсатында Дәүләт комитеты башланғысы менән уларға Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодекстарына ярашлы, административ хоҡуҡ боҙоуҙар буйынса протокол төҙөү вәкәләте бирелде. Әле бөтә муниципаль райондарҙа һәм ҡала округтарында ошондай органдар төҙөлдө, ә Дәүләт комитеты уларҙың эшмәкәрлеген юридик йәһәттән көйләй, практик семинарҙар ойоштора.
Яҡын киләсәккә бурыс — йәмәғәтселекте йәлеп итеп, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә киң контроль селтәрен булдырыу, уның эшмәкәрлеген яйға һалыу. Был Рәсәй Президентының 600-сө Указын үтәүгә туранан-тура бәйле. Һөҙөмтәлә йәмғиәттә көсөргәнешлелек кәмейәсәк, власҡа ышаныс артасаҡ.
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡта реформа уҙғарыуҙың һөҙөмтәлелеге, халыҡтың көнкүреше дәүләт торлаҡ күҙәтеүе органдарының эшенә, уларҙың муниципаль торлаҡ контроле һәм йәмәғәт контроле органдары, торлаҡ мөнәсәбәттәрендә башҡа ҡатнашыусылар менән хеҙмәттәшлегенә бәйле. Был — Рәсәй күләмендәге бурыс.