Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Матур ҙа, тәмле лә…
Ҡыҙыл балыҡ һөмбаш (лосось) ғаиләһенә ҡараған иң эре һәм ҡиммәтле балыҡтарҙан һанала. Оҙонлоғо 1,5-2 метрға, ауырлығы 60-80 килограмға етә. Буйы оҙонсай булғанға күрә, уны “ҡыҙыл суртан” тип тә йөрөтәләр.
Ул – йыртҡыс балыҡ. Тигеҙ, ваҡ тештәре ауыҙында бер рәт булып урынлашҡан. Көньяҡ Уралда элек бик ныҡ таралғанлыҡтан “крәсүлә” исемен дә биргәндәр. Беҙҙә һирәкләп Ағиҙел, Ҡариҙел, Үҙән, Еҙем, Йөйәк йылғаларында осрай. Йөйәктә бөткән тиерлек. Хәҙерге ваҡытта Себер йылғаларында күпләп үрсегән, сөнки һыу таҙа, сөсө, балыҡҡа бай. Хәйер, уны “һыу арыҫланы” тип атаусылар ҙа бар.
Балыҡтан тыш төрлө бәләкәй йәнлектәр, ҡоштар менән дә туҡлана. Тәңкәләре ваҡ, бигерәк тә ыуылдырыҡ сәскәндә матур ҡыҙғылт төҫ ала. Ҡыҙыл балыҡ 30 йылдан да ашыу йәшәй, кәүҙәһе йылына 8-10 сантиметр үҫә. Май-июнь айҙарында ыуылдырыҡ сәсә, 25-30 мең самаһы. Шаршы урындарҙан тымыҡҡа төшә һәм туҡланыуын дауам итә. Яңғыҙ тормошто үҙ итәләр, көтөүгә берләш­мәйҙәр. Йәй көнө ҡабыуы һүлпәнәйә, сөнки, ғалимдар раҫлауынса, теш алмаштырыу процесы бара.
Көҙгөлөккә тағы ла ихлас ҡаба башлай. Беренсе боҙ торғанға тиклем йылтырмаға йәки яһалма “сысҡан”ға тоторға мөмкин. Иртәле-кисле яҡшы ҡаба. Балыҡты ағарсаҡ һымаҡ ҡойроғо менән һуғып тота, ҡайҙа йөрөгәнен шәйләүе ауыр түгел.
Йылтырманың төрлө төҫтәгеһен һайларға кәрәк, оҙонлоғо 10-12 сантиметр кәм булмаһын. Һыуҙың уртаһынан йә төбөнән йөрөүсән, шуға күрә йылтырмағыҙ ағасҡа йәки ташҡа эләккән тип уйлаһағыҙ, был ҡыҙыл балыҡ булыр. Ҡабыу менән ул шып туҡтай. Иң мөһиме – ҡармаҡ ебегеҙҙе бушатмаҫҡа. Суртан балығы кеүек йылтырманан бер ысҡынһа ла, йәнә шул балығығыҙ ҡабыуы мөмкин.
Яһалма “сысҡан”ды һыу өҫтөнән яйыраҡ йөрөтөргә кәрәк, ай яҡтыһында бигерәк тә яҡшы ҡаба. Ҡармаҡ сыбығығыҙ 2,7 метрҙан да кәм булмаһын, энерцияһыҙ кәтүк уңайлы булыр. 12-16 номерлы өс ырғаҡлы ҡармаҡ, 0,8 миллиметр еп отошло.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






“Мәскәүҙәрсә”

“Мәскәүҙәрсә” 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

Ҡәҙерле дуҫтар! Һеҙгә балыҡты “мәскәүҙәрсә” әҙерләргә өйрәтәбеҙ....

Тотош уҡырға 381

Абсолют чемпион

Абсолют чемпион 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

Красноярск ғалимдары кеше һаулығы өсөн иң файҙалы балыҡтың исемен атаны....

Тотош уҡырға 476

Щербаковтарҙан кәңәштәр

Щербаковтарҙан кәңәштәр 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

1. Алабуғаны ниндәй балансирға тоторға? Был балыҡты тәүге боҙ аҫтынан ҙурлығы өс-дүрт сантиметр...

Тотош уҡырға 412

Тәжрибә һандығына

Тәжрибә һандығына 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

Шөғөлгә тәү башлап тотонғандар балыҡты ҡайҙа, нисек тоторға белмәй аҙапланыусан. Түбәндәге кәңәштәр...

Тотош уҡырға 737

“Үтәгәндәр атлай башлағас та Ағиҙелгә йүгерә”

“Үтәгәндәр атлай башлағас та Ағиҙелгә йүгерә” 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

…2003 йылдың ҡышы. Ҡар туҡтауһыҙ яуыуға ҡарамаҫтан, Ҡариҙел буйына балыҡҡа юлландым. Мәкеләр уйып,...

Тотош уҡырға 707

Ялтырауыҡ ҡармаҡ. Нимә ул?

Ялтырауыҡ ҡармаҡ. Нимә ул? 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

Мормышка Рәсәйҙә уйлап сығарылған. Ғәжәп: һалҡын һауа торошо беҙҙең илебеҙгә генә хас түгел дә....

Тотош уҡырға 634

Татыулыҡтың сере ниҙә?
Таналыҡтан – 15 килолыҡ суртан!

Таналыҡтан – 15 килолыҡ суртан! 20.01.2019 // Йәмғиәт / Эй ултыра балыҡсы...

Хәйбулла районының Мәмбәт ауылында йәшәгән Нәзим Байғусҡаровты ауылдаштары оҫта балыҡсы һәм һунарсы...

Тотош уҡырға 768

Табышың туйып арыһа...

Табышың туйып арыһа... 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...

Республикабыҙҙа йыл һайын һәүәҫкәр балыҡсылар конкурсы үткәрелә....

Тотош уҡырға 584

Хәтер һандығына

Хәтер һандығына 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...

Йылға-күлдәр боҙ менән ҡапланғас та һәүәҫкәр балыҡсылар табыш артынан ашыға. Кемдер күп тота, әммә...

Тотош уҡырға 607

Үҙебеҙ – гидрометеоүҙәк

Үҙебеҙ – гидрометеоүҙәк 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...

Ҡайһы ғына балыҡсыны иртәгәге һауа торошо ҡыҙыҡһындырмай икән?!...

Тотош уҡырға 525

Һыла тотабыҙ

Һыла тотабыҙ 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...

Ыжғыр бурандар ҙа, көслө ҡар ҙа, ажғыр ел дә һыла тотоуға кәртә була алмай. Уны һәр саҡ рәхәтләнеп...

Тотош уҡырға 638