Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Балан ҡатығы ла була
Ҡыҙҙар, белегеҙ, әкиәттә ябағанан толпар яралһа ла, тормошта ябалаҡтан шоңҡар яралмаҫ...

* * *
“Кавказская пленница” фильмындағы бер күренеш йыш ҡына иҫкә төшә: йәне ауырыуҙар хастаханаһында Шурик ишекте үҙенә табан тартып асырға маташа. Теге асылмағас, аяғын стенаға терәп тороп елтерәтеп тарта – ишек асылмай. Оҙатып килгән табип уға ҡарап тора ла тыныс ҡына итеп ишекте кире яҡҡа этәрә. Теге еңел генә асыла ла ҡуя.
Тормошта ла шулай: ябай ғына асылыр ишектәрҙе кире яҡҡа тартып, күпме кеше ҡул һелтәп китә, табыр нәмәһен дә тапмай, юғалта... Инер ишегең асылмаймы? Ә һин кире яҡҡа этеп ҡара...

* * *
Ҡайһы бер кешегә сер һөйләгәнсе, радио аша ҡысҡырыу хәйерлерәк — дөрөҫөрәк аңларҙарына өмөт бар.

* * *
Балалар өсөн 30 йыллыҡ ижадымдың ҡайһы бер өлгөләрен хатта фольклор йыйынтығына индереп ебәреүселәр ҙә бар, әйтәгүр. Бер яҡтан, бының өсөн кәйефем ҡырылһа, икенсе яҡтан, һөйөнәм дә – тимәк, халыҡ телендә йөрөй улар.

* * *
Көндәлегемдән:
1999 йыл, 22 май.
Шәриф Бикҡол тураһында бик матур радиотапшырыу тыңланым. Ҡатыны Рәйсә апай ихлас итеп үҙ-ара мөнәсәбәттәре тураһында һөйләне. Бик төплө, сабыр апайҙыр. Мин уны яҡындан белмәйем. Бер генә тапҡыр яҙыусылар съезында осрағайны.
Әлеге тапшырыуҙа, Шәриф бер генә сибәр ҡатынға ла иғтибар итмәй ҡалғаны юҡ ине, шунан үҙем дә ҡатын-ҡыҙҙың матурлығына күҙ һала башланым, уға күрһәтеп, маҡтай инем, тине.

* * *
Яныбай Хамматов ағайҙарға шылтыратып алдым. Ағай ауырый, яҙа алмағанына бошона. Фидания апай бик ныҡ тота был йәһәттән, йәлләй, көсөргәнергә бирмәй. Икеһенең мөнәсәбәтенә, мөхәббәтенә һоҡланып бөтә алмайым.
Шәриф ағай тураһындағы тапшырыуҙы улар ҙа тыңлаған икән. Шәриф бахырланырға яратманы, тине Яныбай ағай. Бер иҫтәлегемдә Бикҡолдоң таяҡҡа таянып йөрөүе тураһында яҙғайным, алып ташлатты, ти. Дошмандарым быны уҡып һөйөнмәһен, тигән икән.

* * *
Тел хикмәттәре:
– Ҡара уны, телевизор ҡарап ултыраһы булма.
***
“Ҡаҙаҡ ҡыҙға өйләнәм” тигән дәртле, шаян ҡаҙаҡ йыры бар. Фекер йөрөтөргә бер мая: ҡаҙаҡ ҡыҙға өйләнәм булғас, башҡорт ҡыҙға өйләнәм тип тә йырларға булалыр ул? Ҡыҙҙың милләте — башҡорт, тимәк, ҡыҙ — башҡорт, йәғни башҡорт ҡыҙ. Табип ҡыҙ, журналист ҡыҙ тигән кеүек үк. Әммә беҙҙә — башҡорт ҡыҙы.

* * *
Үҫмер сағымда “башҡорт ҡыҙы” тигәнде ҡыҙыҡай үҙе башҡорт түгел, ә башҡорттоң ҡыҙы тип аңлау була торғайны. Әле лә, ҡаҙаҡты тыңлағас, шул иҫкә төштө. Мин кем, мин — башҡорт. Мин кем? Мин – ҡатын. Дөйөмләштереп алғанда, мин башҡорт ҡатын (не женщина башкира, а башкирка). Төрки телдәргә барып юлыҡһаң, ҡайһы саҡ шундай уйҙар тыуа ул.

* * *
Балан ҡатығы тигән ризыҡ барлығын белеп ҡалдым яңыраҡ. Һөттән ойотолған ҡатыҡ түгел, баланға башҡа емештәр ҡушып быҡтырылған була икән. Ҡатыу — болғатып ҡушыу һүҙенең синонимы. Ә һөттән ойотола торғаны ашҡа ҡатыла. Атамаһы ла шунан килеп сыҡҡандыр әле.

* * *
Википедияла “Төньяҡ Кипр төрөк йөмһүриәте” тигән мәҡәлә яҙғайным. Төрөктәр Төркиәнән башҡалар танымаған был илде үҙҙәре шулай атай. Админдарыбыҙ, “йөмһүриәт” тигән һүҙ юҡ тип, үткәрмәй бер булды. “Республика” тип яҙ, тиҙәр. Оҙаҡ ҡына бәхәсләшергә тура килде. Кипр Республикаһы ла бар бит ул, ул өлөшөндә гректар күберәк. Барыбер “Төньяҡ Кипр төрөк Республикаһы” тип ҡалдырҙылар. Бәлки, кемдер “Башҡортостан” гәзитендә ошо хаҡта фекерен белдерер? Бәлки, мин хаҡлы түгелмендер?

Рубриканы Гүзәл СИТДЫҠОВА
алып бара.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Ҡурсаҡ театрында яңы миҙгел асыла

Ҡурсаҡ театрында яңы миҙгел асыла 24.08.2018 // Аҡмулла / Әҙәбиәт

Ҡурсаҡ театры тамашасыларға бер юлы өс премьера әҙерләне: “Етем төлкө”, “Буратино” камера...

Тотош уҡырға 1 334

Икеһе лә балалар өсөн

Икеһе лә балалар өсөн 24.08.2018 // Социаль мәсьәлә / Аҡмулла

Бөрйән районында “Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 объект программаһы”на ярашлы ике...

Тотош уҡырға 1 358

Төмәнәктә туйҙар матур үтә

Төмәнәктә туйҙар матур үтә 24.08.2018 // Аҡмулла

Ҡайһы берәүҙәр “ауыл бөтә” тип ҡайғырғанда, Туймазы районындағы Төмәнәк ауылы халҡы дәртләнеп донъя...

Тотош уҡырға 1 166

Байрамдарҙың бармы ҙурыһы?!.

Байрамдарҙың бармы ҙурыһы?!. 24.08.2018 // Белем һәм тәрбиә / Аҡмулла

Хәҙер календарға күҙ һалыу менән аптырашҡа ҡалаһың, һәр көн – ниндәй ҙә булһа байрам. Ҡайһы бер...

Тотош уҡырға 1 280

Ике аҡҡош

Ике аҡҡош 16.08.2018 // Аҡмулла

Ике йәш йөрәк сәхнәлә табыша. Әхмәт Зәйнуллин менән Мәрхәбә Вәлишинаның уҡытыусы булып эшләй...

Тотош уҡырға 1 248

Урағайҙа, йөҙ йыл элек

Урағайҙа, йөҙ йыл элек 16.08.2018 // Аҡмулла

Рәсәй. Август. Ваҡиғалар....

Тотош уҡырға 1 132

Әҙерлек әүҙем бара

Әҙерлек әүҙем бара 10.08.2018 // Аҡмулла

Балалар яңы уҡыу йылын таҙа, төҙөк, күркәм мәктәптәрҙә ҡаршы алһын өсөн учалылар ҙур тырышлыҡ...

Тотош уҡырға 1 123

“Тантана ла, бер аҙ һағыш та бар...”

“Тантана ла, бер аҙ һағыш та бар...” 10.08.2018 // Аҡмулла

Шиғриәт – бер аҙ абстракт төшөнсә. Шағирҙың ижады, уның йәшәү кредоһы хаҡында телдән һөйләп аңлатыу...

Тотош уҡырға 1 307

Ижад ит һин бала күңелдәрен, Шиғыр итеп яҙ һин яҙмышыңды

Ижад ит һин бала күңелдәрен, Шиғыр итеп яҙ һин яҙмышыңды 10.08.2018 // Аҡмулла

Уның хаҡында ижади фекерләгән, балаларын олимпиадаларға әҙерләгән уҡытыусы булараҡ яҙырғамы, әллә...

Тотош уҡырға 1 704

“Шундай матур мәктәптә уҡырға кәрәк яҡшы!”

“Шундай матур мәктәптә уҡырға кәрәк яҡшы!” 10.08.2018 // Аҡмулла

Өфөнөң Октябрь районына ҡараған Нуғай ҡасабаһында яңы төҙөлгән мәктәп әллә ҡайҙан балҡып, үҙенә...

Тотош уҡырға 1 149

Хеҙмәт кенәгәһендә – бер генә яҙыу

Хеҙмәт кенәгәһендә – бер генә яҙыу 10.08.2018 // Белем һәм тәрбиә / Аҡмулла

Уҡытыусы һөнәре элек-электән маҡтауға лайыҡ. Уның абруйы, бәҫе һәр ваҡыт юғары. Шуға күрә уҡытыусы...

Тотош уҡырға 1 459

“Бишле”гә уҡыһаң – бушлай сәйәхәт

“Бишле”гә уҡыһаң – бушлай сәйәхәт 10.08.2018 // Аҡмулла

“iВолга-2018” Бөтә Рәсәй йәштәр форумына БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалы студенты Роман Баязитов...

Тотош уҡырға 1 109