Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Тыуған илдән ниңә китәбеҙ?
Айгөл быйыл ғына Башҡорт дәүләт университетының сит телдәр факультетының инглиз бүлеген тамамланы. Әйткәндәй, баш ҡаланың 20-се башҡорт гимназияһында белем алғайны. Бынан алда Ҡытайға барып, бер аҙ ҡытай телен өйрәнгән ҡыҙ, ҡулына диплом алғас, Өфөлә эш эҙләмәне түгел, эҙләне. Бәғзе берәүҙәрендә тәжрибә талап итәләр, икенсе урындарға әлеге лә баяғы әшнәлек, ҡоҙа-ҡоҙағыйлыҡһыҙ яҡын барырлыҡ түгел. Ә бөгөндән эшкә ҡабул итергә теләгәндәрҙең хеҙмәт хаҡын телгә алыуы ла көлкө. Тырыш, белемле ҡыҙ аптырап ҡалманы — тәүәккәлләне лә Ҡытайға китте. Бында уны ҡуш ҡуллап ҡаршы алалар.

Фатир әҙер. Уны ойошма үҙе түләй. Йәш белгес балалар баҡсаһында, урта мәктәптә ҡыҙҙарҙы һәм малайҙарҙы инглиз теленән уҡыта. Шуныһы үҙенсәлекле — беҙҙәге һымаҡ төрлө ҡағыҙҙар тултырыу, ҡайҙалыр отчеттар ебәреү кеүек бушҡа көс-хәлде алған мәшәҡәттәр юҡ икән унда. “Бында оҡшай, эш хаҡын да яҡшы түләйҙәр”, — ти уңған ҡыҙ.
Эйе, бөгөн милләттәштәребеҙҙең сит илдәргә китеп уңышлы эшкә урынлашыуы һирәк күренеш түгел. Йыш ҡына “Алтын-көмөш сыҡҡан ерҙән тыуып үҫкән ил яҡшы” йәки “Сит ерҙә солтан булғансы, үҙ ереңдә олтан бул” тип әйтергә яратһаҡ та, ситкә киткән таныштарымдың береһе лә тыуған еренән алыҫта йөрөүенә үкенмәй. Кире ҡайтҡандары ла сит илде юҡһынып бер була.
— Унда кешесә мөнәсәбәт, лайыҡлы эш хаҡы. Беҙҙә халыҡ бер-береһенә ныҡ асыулы. Юҡҡа ғына әрләшергә әҙер торалар, — ти улар.
Эйе, һуңғы йылдарҙа Рәсәйҙән йәштәрҙең күпләп ситкә китеүе күҙәтелә. Уларҙың күбеһе дәүләт иҫәбенә белем алған. Ете ят ерҙә һине берәү ҙә көтөп тормай тип ҡабатларға яратһаҡ та, белемле, аҡыллы йәштәребеҙҙе ҡуш ҡуллап ҡаршы алалар. Нимә генә тимә, көслө, дәртле ҡыҙҙар һәм егеттәр Ер шарының барлыҡ төбәктәрендә үҙҙәренең кәрәкле кеше булыуына инана. Шул уҡ ваҡытта дәүләтебеҙ уларҙы анһат ҡына ситкә оҙата. Хеҙмәт урындары, лайыҡлы эш хаҡы булһа, үҙенең үҫәсәген тойомлаған йәш белгес туғандарынан, үҫкән еренән ситкә китергә атлығып торор инеме икән?
Мәғлүмәттәр күрһәтеүенсә, һуңғы биш йылда Рәсәйҙән китеүселәр һаны һиҙелерлек артҡан. Былтыр ғына 500-600 мең самаһы кеше башлыса Көнбайышҡа юлланған. Бында, әлбиттә, яңы гражданлыҡ алған, рәсми булмаған мигранттар һәм ике илдә лә йәшәүселәр иҫәпкә алынмаған. Бер ҡараһаң, һандар әллә ниндәй ҡурҡыныс та түгел кеүек. Әммә, белгестәр фекеренсә, илебеҙ демографик, шулай уҡ социаль-иҡтисади һәм интеллектуаль капитал йәһәтенән етди юғалтыу кисерә, сөнки ситкә өлкәндәр түгел, ә белемле, профессиональ йәһәттән көслөләр китә. Мәҫәлән, Рәсәй халҡының юғары белемле өлөшө 13 процент тәшкил итһә, сит илгә киткәндәр араһында был нисбәт 30 процент тура килә.
“Росстат” мәғлүмәттәре буйынса, һуңғы сирек быуатта 4,5 миллион кеше Тыуған иле менән һаубуллашҡан. Әммә икенселәр ысынбарлыҡтағы һан бынан өс-дүрт тапҡырға күберәк тигән ҡарашта. Эксперттар беҙҙең ил өсөн эмиграция хәүеф­ле төҫ ала тип билдәләй. Тағы шуныһы үҙенсәлекле — 1997 йылдарҙа Мәскәүҙән, Санкт-Петербургтан китеүселәр өлөшө 40 процентҡа етһә, һуңғы осорҙа был ҡалаларҙан ситкә юлланыусылар дүрт тапҡырға кәмегән. Йәштәр башлыса АҠШ-ҡа, Канадаға, Германияға, Израилгә ағыла.


Автор: В. АЙҘАРОВ.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Изгелек күрһәт тә бушлай киноға, бассейнға, музейға бар

Изгелек күрһәт тә бушлай киноға, бассейнға, музейға бар 01.04.2019 // Йәмғиәт

Һуңғы ваҡытта ирекмәндәр хәрәкәте беҙҙең тормошобоҙҙа һиҙелерлек урын биләй....

Тотош уҡырға 731

Һыу инергә ваҡыт етте...

Һыу инергә ваҡыт етте... 01.04.2019 // Йәмғиәт

6 апрелдә Өфө ҡалаһындағы Үҙәк баҙар янындағы Һалдат күленә килһәгеҙ, үкенмәҫһегеҙ. Унда тәүлек...

Тотош уҡырға 736

Мөхәббәт менән бәхет гел бергә

Мөхәббәт менән бәхет гел бергә 31.03.2019 // Йәмғиәт

– Мөхәббәт ҡайҙа юғала? – тип һораған атаһынан бәләкәй Бәхет. – Үлә. Кешеләр булғанды ҡәҙерләмәй,...

Тотош уҡырға 876

"Ҡайһылай оятҡа ҡалдым..."

"Ҡайһылай оятҡа ҡалдым..." 31.03.2019 // Йәмғиәт

Асыу, ярһыу кешенең бөтөн тәнен, күңелен ялмап алыусан. Шуға әҙәм балаһының бындай осраҡта...

Тотош уҡырға 1 029

Ризыҡ менән бергә өмөт-ышаныс өләшеп

Ризыҡ менән бергә өмөт-ышаныс өләшеп 31.03.2019 // Йәмғиәт

Ирекмәндәр Сибайҙа өс айҙан ашыу инде “Йәшәү ризығы” тип аталған мәрхәмәтлек акцияһы үткәрә: ауыр...

Тотош уҡырға 866

"Аҙыҡтың өлөшөн генә һалыр инем..."

"Аҙыҡтың өлөшөн генә һалыр инем..." 31.03.2019 // Йәмғиәт

Имам-хатип мәсеткә вәғәз һөйләргә килһә, унда бер генә кеше – йәш көтөүсе – ултыра, ти....

Тотош уҡырға 831

135 мең граждан саҡырыла

135 мең граждан саҡырыла 31.03.2019 // Йәмғиәт

Рәсәй Президенты хәрби хеҙмәткә яҙғы саҡырылыш тураһында указға ҡул ҡуйҙы. Ул кисә, 30 мартта,...

Тотош уҡырға 848

Йоҡларға ҡурҡам...

Йоҡларға ҡурҡам... 30.03.2019 // Йәмғиәт

Баҡыйлыҡҡа күскәненә тиҫтә йылға яҡын ваҡыт уҙһа ла, әсәйем һуңғы арала төшөмә йыш инә башланы....

Тотош уҡырға 1 112

Йәкшәмбелә ғаилә менән ҡайҙа барырға була?

Йәкшәмбелә ғаилә менән ҡайҙа барырға була? 29.03.2019 // Йәмғиәт

Ҡул эштәре менән булыу, аш-һыу бешереү, бейеү, һүрәт төшөрөү, спорт уйындары... Ә һеҙҙең ғаиләнең...

Тотош уҡырға 150

"Мин Хәйбулланан!" тип ғорурланыр йәштәр ҙә

"Мин Хәйбулланан!" тип ғорурланыр йәштәр ҙә 29.03.2019 // Йәмғиәт

Башҡортостандың 100 йыллығына арналған саралар дауам итә. Бөгөн, мәҫәлән, Хәйбулла районы үҙәге...

Тотош уҡырға 264

Сарыҡ нисек тегелә?

Сарыҡ нисек тегелә? 29.03.2019 // Йәмғиәт

Учалы тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейында башҡорттоң традицион аяҡ кейеме – сарыҡ тегеү буйынса...

Тотош уҡырға 242

15 апрелдә башлана

15 апрелдә башлана 29.03.2019 // Йәмғиәт

Учалы районы хакимиәтендә подъездарҙы төҙөкләндереү буйынса республика программаһының тормошҡа...

Тотош уҡырға 218