Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Арғымаҡлы Хәсән Назар
Арғымаҡлы Хәсән Назар“Хәсән Назар тыуған яғына ҡайта икән...” Ошо хәбәрҙе ишетеп, ҡолағым “ҡарп” итеп ҡалды. Туҡтале, мәйтәм, шылтыратып ҡарайым. Бәлки... “Ағай, мине лә үҙ арбаңа ултырт әле”, — тим. “Ә, ишеттеңме ни? Ҡайтып килергә ине шул. 70 йәшемде тыуған яғымда билдәләргә ниәтем. Теләгең булғас, әйҙә, ултыр арбаға”, — тине ул ихлас күңелдән.
Киттек. Һүҙ артынан һүҙ ялғанып, әкиәттәге шикелле, күҙ асып йомған арала Ейәнсура районының үҙәге Иҫәнғол ауылына “тып” итеп барып та төштөк.
Райондың үҙәк китапханаһы директоры Нәзирә Кәримова, китапханасылар Нурия Ҡунысбаева, Ләйсән Ишмөхәмәтова, Эмма Польгуева әйҙүкләп ҡаршы алды. Уларҙың тәмле һыйынан ауыҙ иткән арала китапхана эше менән дә танышып өлгөрҙөк. Китапхананың үткән йылдарҙағы мул ҡаҙаныштары хаҡында ауыҙ һыуын ҡоротоп һөйләргә булыр ине, һүҙҙе оҙонға һуҙмай, былтыр яуланғанын ғына әйтеп китәм. Китапханалар араһында үткәрелгән “2011 йылдың иң яҡшы китапханаһы” тигән республика конкурсында II урынға лайыҡ булғандар. Был үҙе генә лә күп нәмә тураһында һөйләй.
— Китапханаларға район ҡаҙнаһынан йыл һайын аҡса бүленә, — ти Нәзирә Кәримова. — Яңы китаптар, компьютерҙар һатып алдыҡ. Үкенескә ҡаршы, уҡыусылар һаны аҙая. Бына һеҙ, яҙыусылар, райондарға сығып, балалар менән йышыраҡ осрашыуҙар үткәрһәгеҙ ине. Ауыл халҡы әҙиптәр менән күҙгә-күҙ ҡарашып һөйләшеүгә сарсаған.
Арғымаҡлы Хәсән НазарСәйҙән һуң Нәзирә апай беҙҙең “карап”тың капитанына әйләнде. Штурвалды Ейәнсура башҡорт гимназияһына табан борҙо ул. Гимназияла шағирҙы ҡолас йәйеп ҡаршыланылар. Хәсән Назар был уҡыу йортонда йыш ҡунаҡ булыуға ҡарамаҫтан, һағынып та өлгөргәндәр икән. Уның фәһемле һүҙҙәрен ауыҙ асып тыңланы уҡыусылар, һорау артынан һорау яуҙырҙылар, алҡыштарға күмделәр. Шағир өсөн уларҙың һөйөүенән дә ҙурыраҡ бүләк булмағандыр, моғайын.
“Капитаныбыҙ” Нәзирә Кәримова “карап”ты мәҙәниәт һарайына ҡарай йүнәлтте. Әле генә гимназияла үткән осрашыу хистәренең тулҡындарында бәүелә-бәүелә, мәҙәниәт һарайына барып ингәнебеҙҙе һиҙмәй ҙә ҡалдыҡ. Хистәремдән бер аҙ арыныуға, сәхнә түрендә ултырған Хәсән ағай Назарҙы халыҡ алҡышлай ҙа ине инде. Ана, ҡурайсылар моңло көй һыҙҙыртып ебәрҙе, бейеүселәр сәхнәне дер һелкетеп бейергә төшөп тә китте... Һай, был ейәнсуралар! Сәхнәгә түгел, йөрәккә баҫып бейейҙәр бит! “Байыҡ” республика бейеү конкурсы дипломанты Гөлнара Хәкимова-Назарова “Кәзә көтөүсе ҡыҙ” бейеүен башҡарғанда, Хәсән ағай ултырған урынында һикереп ҡуйҙы хатта. Ул да, бәлки, дәрте ташып, бейергә төшөргә самалағандыр.
Ә йырҙары, йырҙары һуң!? Хәлиҙә Ҡолшәрипова, Радмир Дәүләтбәков, Айгөл Ейәнсура, “Уралтау”, “Яҙ гөлдәре” ансамблдәре башҡарыуындағы йырҙарҙы тыңлап күңелдәрең аҡтарылып сығырлыҡ та баһа!
Ҙурланылар, хөрмәтләнеләр шағирҙы был кистә. Район хакимиәтенең эштәр идарасыһы Басир Хәбибуллин, район хакимиәте башлығы Әлфәрис Байсуриндың ҡотлауын еткереп, Хәсән Назарға йүгән тотторҙо. Тимәк, шағир йылҡы өйөрөнә барып, йүгәнен шылтыратһа, ҡайһы арғымаҡ уға боролоп ҡарай, шуны эйәрләргә генә ҡала.
Район башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе Рәшит Иҙрисов иһә: “Хәсән Назар беҙҙең күңелебеҙҙә күптән инде халыҡ шағиры булып йәшәй. Был исемде рәсмиләштереп ҡуяһы ғына ҡалған”, — тине.
Бик хуп, бик мәслихәт! Был ҙур исемгә талантлы шағирыбыҙ, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Хәсән Назар, һис шикһеҙ, лайыҡ.

* * *
Ейәнсуранан Өфөгә ҡайтҡас, бер аҙ тын алып өлгөрҙөмө-юҡмы, Хәсән Назарҙы Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаға ҡунаҡҡа саҡырҙылар. Шығырым тулы залда ултырыусылар араһында халҡыбыҙҙың арҙаҡлы улдарын күрәм. Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусин хатта дауахананан сығып, туп-тура бында килгән. Күренекле яҙыусы, “Ағиҙел” журналының баш мөхәррире Әмир Әминев, данлыҡлы ғалимдар Марат Аҙнабаев, Рәшит Шәкүр, Әхмәт Сөләймәнов, әҙип Йыһат Солтанов, шағир-яҙыусылар Ирек Кинйәбулатов, Тойғон, Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина, Гөлнур Яҡупова, Марс Әхмәтшин, Рәшит Низамов, Мөхәммәт Закиров, Хисмәт Юлдашев, Тамара Искәндәриә, Дамир Шәрәфи тәьҫирләнеп Вилдан Дәүләтбирҙиндың ҡурай моңон тыңлай.
Исеме сит илдәрҙә лә билдәле күҙ табибы, академик Марат Аҙнабаевты шиғыр һәм йыр кисәләрендә йыш осратырға мөмкин. Әҙәбиәткә ғашиҡ ағайыбыҙ: “Шиғыр кисәһенә ошолай йыйылыуығыҙға ҡыуанам, — тине. — Әле бына халҡыбыҙҙың “Уйыл” тигән йыры иҫкә төштө. Унда шундай юлдар бар: “Уйылып ҡына аҡҡан Уйыл һыуы уйландыра уйсан ирҙәрҙе”. Хәсән Назар ижады ла уйылып аҡҡан Иҙел кеүек уйға һала. Халыҡ яҙмышы, ил, тел яҙмышы тураһында уйландыра”.
Шағирә һәм прозаик Гөлнур Яҡупова: “Хәсән ағай, төрлө кисәләрҙә булғанда һеҙҙең әҫәрҙәрегеҙҙе Башҡортостандың халыҡ шағиры Хәсән Назарҙың шиғырҙары тип уҡыйҙар. Һеҙ күптән инде халҡыбыҙҙың шағиры”, — тип үҙенең китабын бүләк итте.
Ғөмүмән, теләктәр һәм бүләктәр күп булды кисәлә. Һәр кем йөрәгендә йөрөткән йылы тойғоларын әйтеп ҡалырға тырышты шағирға. Мәҫәлән, Әмир Әминев кисәнең Рәми Ғариповтың тыуған көнөнә арналған кисә менән (кискеһен Башҡорт дәүләт академия драма театрында Р. Ғариповтың тыуыуына 80 йыл тулыуға арналған “Февраль. Буран” тигән тамаша булды) тап килеүе юҡҡа ғына түгеллеген әйтте. Ысынлап та, данлы шағирыбыҙ Рәми Ғарипов Хәсән Назарҙың остазы, тәүге китабына фатиха биргән. Ошо ике шағир кисәләренең тап килеүен рух байрамы итеп ҡабул иттем мин.
Ләкин күңелде өйкәгән бер нәмә тураһында ла әйтмәй ҡала алмайым. Арҙаҡлы шағирыбыҙҙы баш ҡалабыҙҙың ҙур һарайҙарында тәбрикләргә тейеш инек беҙ. Оло шәхестәребеҙгә ҡарата битарафлыҡ касафатымы был? Иҡтисад хаҡында ғына ҡайғыртып, рухиәтебеҙҙе онотмаһаҡ ине, сөнки рухиәтһеҙ иҡтисади яҡтан да алға китеш булмаясаҡ.
Салауат ӘБҮЗӘРОВ




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






"Иҙел башы" менән "Арғымаҡ" осрашһа...

"Иҙел башы" менән "Арғымаҡ" осрашһа... 30.03.2019 // Әҙәбиәт

Белорет районының Абҙаҡ мәктәбендә әҙиптәр менән осрашыуҙар даими үтеп тора....

Тотош уҡырға 346

Шәйехзада БАБИЧ Өмөт ҡайнап, ташып күкрәгемдән, Көтәм тиҙҙән аҡ көн тыуғанын...

Шәйехзада БАБИЧ Өмөт ҡайнап, ташып күкрәгемдән, Көтәм тиҙҙән аҡ көн тыуғанын... 29.03.2019 // Әҙәбиәт

28 мартта Башҡортостан Автономияһы көрәшсеһе, азатлыҡ йырсыһы, башҡорт халҡының арҙаҡлы улы, шағир...

Тотош уҡырға 794

Беҙ “Пионер”ҙа тәрбиәләндек!

Беҙ “Пионер”ҙа тәрбиәләндек! 29.03.2019 // Әҙәбиәт

Мин бәләкәй саҡта ул журнал “Пионер” тип атала ине. Беҙ уны шул тиклем яратып, көтөп алып уҡыныҡ....

Тотош уҡырға 405

Бала саҡ иле баҫмаһы

Бала саҡ иле баҫмаһы 29.03.2019 // Әҙәбиәт

Алыҫ 1929 йылдың мартында Башҡортостан балалары “Керпе” тип аталған йөкмәткеле һәм ҡыҙыҡлы...

Тотош уҡырға 545

Тоғролоҡта ғына ул дуҫлыҡ бар, Тик дуҫлыҡта ғына хаҡлыҡ бар

Тоғролоҡта ғына ул дуҫлыҡ бар, Тик дуҫлыҡта ғына хаҡлыҡ бар 27.03.2019 // Әҙәбиәт

Башҡортостан – тиңдәргә-тиң илем, Һиндә һалдыҡ дуҫлыҡ һарайын. Таңдай балҡып һинең килер көнөң,...

Тотош уҡырға 360

“Китапты йөкмәткеһе өсөн уҡымайым”
Каникул тылсымға бай булмаҡсы

Каникул тылсымға бай булмаҡсы 23.03.2019 // Әҙәбиәт

Учалыла “Бөйөк тылсымсы – театр” тип исемләнгән балалар китабы аҙналығы башланды....

Тотош уҡырға 363

“Башҡортостан – баш йортобоҙ”

“Башҡортостан – баш йортобоҙ” 22.03.2019 // Әҙәбиәт

Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәтендә уҙған түңәрәк өҫтәл ошолай атала....

Тотош уҡырға 343

Һин дә флешмобҡа ҡушыл!

Һин дә флешмобҡа ҡушыл! 21.03.2019 // Әҙәбиәт

Бөгөн – Бөтә донъя шиғриәт көнө. Уның тарихы тамырҙары менән 1999 йылға барып тоташа: Францияның...

Тотош уҡырға 358

Яҡтыкүлгә яҡтылыҡ өҫтәп

Яҡтыкүлгә яҡтылыҡ өҫтәп 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Әле Әбйәлил районының Яҡтыкүл шифаханаһында бер төркөм яҙыусылар һаулығын нығыта, ял итә. Ошо...

Тотош уҡырға 529

Әҙәбиәт һөйөүселәрҙе "Бабич" бергә тупланы

Әҙәбиәт һөйөүселәрҙе "Бабич" бергә тупланы 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Баймаҡ биләмә-ара үҙәк китапханаһында әҙәбиәт һөйөүселәр һәм яҙыусылар араһында йылы күпер һалыуға...

Тотош уҡырға 369

Фәнзил САНЪЯРОВ:  "Меңйыллыҡтар ҡайҙа барғанда ла, Уралымда йәшәр шиғриәт!"

Фәнзил САНЪЯРОВ: "Меңйыллыҡтар ҡайҙа барғанда ла, Уралымда йәшәр шиғриәт!" 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Ҡоролтайға әҙерләнәм Башҡорттарым Йәнә ҡор йыясаҡ, Бишенсегә үтер Ҡоролтай. Кәңәш-төңәш итер мәл...

Тотош уҡырға 521