Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Табын түрендә – ҡышҡы бәшмәктәр
Хәйбулла эшҡыуары аҡ көләпә үҫтерә.

Төбәк өсөн бер аҙ ятыраҡ күренгән шөғөлдө үҙ итеп, ҡыш тупырлатып бәшмәктәр һата Атингән уҙаманы тигән хәбәрҙе ишеткәс тә, уны үҫтереүсе менән яҡындан танышырға булдыҡ.

Яңылышмағанбыҙ, Фәнил Моста­фин­дың шампиньондары көндөң һыуыҡлығына ҡарамай, йылы бүл­мәлә, әйтерһең дә, ямғырҙан һуң ҡалҡ­ҡандай, тупырлашып үҫә. Һоҡ­ланғыс күренеш бер аҙ аптыратты ла, хайран да итте. Районда тәүге­ләрҙән бәшмәкселек эшенә тото­норға йөрьәт иткән эшҡыуар үҙ эше­нең оҫтаһы ғына түгел, һүҙгә лә ма­һир булып сыҡты. “Ни өсөн бәшмәк?” тигән һорауыма ул: “Ауылда башҡа ни эшләйһең? – тип йылмайҙы ла бер аҙҙан, – ятыраҡ шөғөл булһын, тинем, үҙемә лә был өлкә аҙыраҡ таныш”, – тип яуапланы.

Юлиә менән Фәнил Мостафин­дарға бер нисә йыл Шишмә районында эшләргә насип итә. Ул ҡошсолоҡ фермер хужалығының инкубация цехы мөдире була. Буш ваҡытында дуҫы Руслан менән бәшмәкселек тармағын да өйрәнә, бәләкәй генә урында уны үҫтереп тә ҡарайҙар. Йәшәү өсөн торлаҡтың булмауы, уны һатып алырға хәлдәренән килмәүен аңлаған йәштәр тыуған яғына ҡайтып төпләнергә ҡарар итә.

– Ҡайттыҡ та бер аҙ юғалып ҡал­дыҡ, – тип һүҙ башланы әңгәмәсем. – Эш юҡ, тик ятып та булмай. Үҙ эшебеҙҙе асып ҡарау теләге тыуғас, йәнә аптырашта ҡалдыҡ. Игенселеккә тотонорға сәсеү өсөн ерҙәре лә, техника ла юҡ, автосервис асҡы килмәй, магазин тотоу ҙа хәҙер килемле түгел. Шул саҡ күңел төбөндәге йөрөгән уй “ҡалҡып” сыҡты. Бәшмәк үҫтереп ҡарарға! Ни тиһәң дә, уны йыл әйләнәһенә үрсетеп була, икенсенән, эште нисек башларға икәнлеген дә беләм. Туғандарҙың береһе лә риза булманы, дөрөҫөрәге, ышанманы. Нисек инде Хәйбуллала бәшмәк үҫһен, тине улар. Тәүәккәлләнем шулай ҙа.

Тәүҙә эшҡыуар элекке колхоздың буш торған ашхана бинаһын ҡуртым­ға ала. Стеналары ғына һерәйеп ҡалған бинаны ремонтлап сығыуға ла байтаҡ сығым китә. Район хакимиәте 300 мең һумлыҡ субсидия бүлә. Буш торған ашхананың өс хужаһы барлығы асыҡлана, шунлыҡтан Фәнил Йәмил улы буш торған икенсе иҫке бинаны – элекке колхоз кәнсәһен артабан һатып алыу теләге менән йәнә ҡуртымға ала. Тишектәрҙән ел өрөп торған, тәҙрәһе һәм ишеге булмаған бина бер ай тигәндә, тейешенсә капиталь ремонттан һуң, әҙер була. Утын яғып йылытылған бүлмәлә бәшмәк үҫтереү өсөн махсус ағастан кәштә-стеллаждар эшләнелә. Түбәнән алып стенаға тиклем бар әйберҙәргә махсус дезинфекция үткәрелә.
Бәшмәк ҡояштан ҡурҡа, ҡорола кибә. Шунлыҡтан бүлмәлә махсус температура булыуы мотлаҡ. Аҡ көләпә өсөн махсус компост Яр Саллы ҡалаһынан “ТатГриб” компанияһынан ҡайтарылған.

Әле шампиньондарҙың өлгөргән сағы: уңыш йыйғанда улар менән бик һаҡ эш итергә кәрәк. Шулай уҡ дымлылыҡтың кимәлен боҙорға ярамай, сөнки бындай төр бәшмәктәр бик нәзәкәтле, үҙенә айырым иғтибар талап итә. Йыйыуҙың да үҙ ҡағиҙәләре бар: махсус бирсәткәләр ярҙамында иң ҙурҙарын өрөлдөрөп алырға ла үткер бысаҡ ярҙамында аҫҡы өлөшөн ҡырҡырға. Бик һаҡ ҡына махсус кәрзиндәргә теҙеп барыу талап ителә.

Күҙҙең яуын алыр эре һәм аҡ шампиньондар күрше Ырымбур өлкәһенең Орск һәм Гай ҡалаларына оҙатыла. Әлегә уларҙың бер килоһы 250 һум торһа, күмәртә­ләп һатҡанда эшҡыуар килограмын 200-әр һумдан тапшыра. Әйткәндәй, был бәшмәкте оҙаҡ һаҡлап булмай, ул тиҙ ҡарая. Шулай уҡ Хәйбулла бәшмәген Өфөнән һораусылар ҙа бар, әммә эшҡыуарҙың бәләкәй бүлмәлә генә үҫтергән аҡ көләпәләре барыһының да ихтыяжын әлегә ҡәнәғәтләндереп бөтмәй. Хатта районда йәшәүселәр ҙә экологик яҡтан таҙа, сифатлы һәм туҡлыҡлы аҙыҡты һатып алып өлгөрмәй ҡала, ул шунда уҡ бөтә.

– Кешеләрҙең беҙ үҫтергән бәш­мәк­кә ҡарата ҡыҙыҡһыныуы, ихтыяжы көндән-көн арта, шунлыҡтан был эште артабан да йәйелдерергә һәм киңәйтергә иҫәп бар. Кредит бурысына батһаҡ та, эште артабан алып китергә теләк ҙур, – ти Фәнил Мос­тафин.

Йылына 40-50 тонна бәшмәк етеш­терергә хыяллана эшҡыуар. Бәшмәкселек тармағы Хәйбулла ра­йонында ғына түгел, тотош республика биләмәһендә лә киң үҫеш алмаған. Шунлыҡтан был кәсепте үҙ итеүселәр өсөн гранттар йәки банк­тан кредит алыу өсөн махсус программалар ҡаралмаған. Әлегә Атингән ауылында ҡыштың һыуы­ғына ҡарамай, ҡоро һәм дымлы бүл­мәлә тупырлашып аҡ көләпәләр үҫә...

Сифатлы ла, тәмле лә, туҡлыҡлы ла ризыҡты бөгөн бәшмәк яратыу­сылар ихлас һатып ала. Бәшмәк­селек тар­ма­ғын яйға һалыу, уны артабан үҫте­реү өсөн иһә был эште башлаған эш­ҡыуар ярҙамға мохтаж. Теләктең булыуы ғына түгел, уның хупланыуы ла фарыз.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Халыҡ һорай, тимәк, кәрәк

Халыҡ һорай, тимәк, кәрәк 30.03.2019 // Эшҡыуар

Хәҙер магазин кәштәләре һөт ризыҡтарынан һығылып тора. Ниндәйе генә юҡ уларҙың: ситтән...

Тотош уҡырға 140

Көмөш йөҙөк – ҡул күрке, оҫта – донъя тотҡаһы
Беҙ һыната торғандарҙан түгел...

Беҙ һыната торғандарҙан түгел... 19.03.2019 // Эшҡыуар

Республикала крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарын үҫтереү маҡсатында байтаҡ эш башҡарыла. Әленән-әле был...

Тотош уҡырға 329

Буҙаны сит тарафтарҙа танытырға теләй

Буҙаны сит тарафтарҙа танытырға теләй 03.03.2019 // Эшҡыуар

Сибай ҡалаһынан йәш әсә Гөлназ Азатова милли эсемлектәребеҙҙең береһен етештерә....

Тотош уҡырға 435

Кәңәшле эш тарҡалмаҫ

Кәңәшле эш тарҡалмаҫ 28.02.2019 // Эшҡыуар

Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров бөгөн Өфөләге “Торатау”...

Тотош уҡырға 184

Төньяҡ-көнсығыш  нисек йәшәй?

Төньяҡ-көнсығыш нисек йәшәй? 26.02.2019 // Эшҡыуар

Дыуан районында Башҡортостандың төньяҡ-көнсығышында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты, хужалыҡ итеүҙең...

Тотош уҡырға 164

Ҡаҙмаш сәйе һатыуға сыға
Баҫыу-баҫыу еләк-емеше  емерелеп уңа...

Баҫыу-баҫыу еләк-емеше емерелеп уңа... 20.02.2019 // Эшҡыуар

Шаран фермеры баш ҡала баҙарын да яулаған....

Тотош уҡырға 453

Әбеш һөтө хәҙер яңғыҙ түгел

Әбеш һөтө хәҙер яңғыҙ түгел 16.02.2019 // Эшҡыуар

Һуңғы йылдарҙа экологик яҡтан таҙа, сифатлы аҙыҡ-түлеккә иғтибар артты. Ошоға бәйле ауыл йүнселдәре...

Тотош уҡырға 636

Хәйбулла билмәне Өфөгә лә етер

Хәйбулла билмәне Өфөгә лә етер 30.01.2019 // Эшҡыуар

Билмән, итле, кәбеҫтәле мантылар, ҡаҙы, тултырма, бишбармаҡ, туҡмас – барыһын да үҙҙәре әҙерләп...

Тотош уҡырға 649

Ағас ене ҡағылған егет

Ағас ене ҡағылған егет 23.01.2019 // Эшҡыуар

Туғандар ҡеүәтләһә, юлың уңа....

Тотош уҡырға 1 457

Эше барҙың ашы бар,  йәшәү өсөн дәрте бар

Эше барҙың ашы бар, йәшәү өсөн дәрте бар 11.01.2019 // Эшҡыуар

Был һүҙҙәрҙең хаҡлы булыуы Үзбәковтар миҫалында асыҡ күренә....

Тотош уҡырға 434