Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Боронғо шөғөл тергеҙелә
Боронғо шөғөл тергеҙеләКейеҙ – башҡорттарҙың көнкүрешендә киң ҡулланылған ғәҙәти материал. Уның төп тәғәйенләнеше – тирмә ябыу. Кейеҙҙе иҙәнгә һәм урындыҡҡа түшәгәндәр, стенаға элгәндәр. Баш кейеме – бүрек, ҡолаҡсын, аяҡ кейеме – сарыҡ, ҡата теккәндәр. Эйәр, ҡамыт-дуға, серге яһау өсөн дә файҙаланғандар, хатта балаларға уйын өсөн туп та кейеҙҙән яһалған. Башҡорттарҙа кейеҙ үҙенә бәхет, ырыҫ, түллелек тарта тип иҫәпләнгән.

Кейеҙ баҫыу алымдарын беренселәрҙән булып ун һигеҙенсе быуатта Петербург ға­лимы, сәйәхәтсе һәм этнограф Иван Георги яҙып ҡалдыра: йөндө септә йәки тирегә таратып һалғас, ян менән теткәндәр йәки муйыл, тал сыбығы менән һуҡҡы­ла­ған­дар. Ошо рәүешле әҙерләп бөткәс, бер тигеҙ ҡалынлыҡта йәйгәндәр һәм бер нисә тапҡыр өҫтөнә ҡайнар һыу ҡойоп, төрөп бәйләгәндәр һәм тәгәрәткәндәр.
Һуңғы йылдарҙа кейеҙ баҫыу шөғөлө ныҡлап тергеҙелә башланы. Эш техно­логияһы борондан әллә ни үҙгәрмәгән. Күптән түгел Бөрйән районында “Тамға” проектын тормошҡа ашырыу маҡса­тында, нәфис кейеҙ баҫыу оҫтала­ры­ның республика симпозиумы уҙғарылды. Проект 2020 йылда Башҡортостанда уҙғарыласаҡ Бөтә донъя фольклориадаһына баш­ҡорт тирмә­ләрен йыһазлан­ды­рыуға йүнәлтелгән. Унда рес­публи­каның төрлө райондарынан танылған һәм шөғөлгә башлап ҡына тотонған иллегә яҡын оҫта ҡатнашты. Республика халыҡ ижа­ды үҙәге вәкилдәре етәксе­легендә проектта ҡатнашыусылар ете кейеҙ панно әҙерләне.
– Кейеҙ баҫыу шөғөлөн терге­ҙеү маҡса­тында беҙҙең үҙәк ике тиҫтә йылға яҡын “Тамға” тигән проектты тормошҡа ашыра, ошо маҡсатта йыл һайын төрлө ра­йондарға сығып, оҫталыҡ дәрес­тәре, семи­нарҙар уҙғарабыҙ, һәр күсмә сим­по­зиумдың үҙ тематика­һын да билдәләй­беҙ. Бөрйән районында сара өсөнсө тапҡыр уҙға­рыла. Әйткәндәй, иң беренсеһе лә тап бында ойошторолғайны. Быйылғы проекттың тематикаһы “Ҡурай” тип аталды. Төп маҡса­тыбыҙ сәсәндәр, йырсылар, музыка ҡоралында уйнаусылар өсөн илһам, дәрт мөхите менән һуға­рылған башҡорт тирмәһен йыһаз­ландырыу ине. Биш көн арауы­ғын­да танылған оҫталар белгән­дә­рен камиллаштырҙы, башлап ҡына был шөғөлгә тотоноусылар ҙа ҙур тырышлыҡ күрһәтте.
Төрлө заман технологияларын һынап ҡараныҡ, паннолар еңел генә килеп сыҡты, бының өсөн махсус марля ҡулландыҡ. Мате­риал өсөн йөндөң нәҙеген, сифат­лыһын һайланыҡ, сөнки улар эшләгәндә йәбешмәй, һүрәттәре лә асыҡ килеп сыға.
Сентябрь айында ошо пан­ноларҙың күргәҙмәһен ойошто­рорға күҙаллайбыҙ. Тап шунда иң яҡшы тип табылған эште лә билдәләмәксебеҙ, – ти “Урал” халыҡ сән­ғәте галереяһы мөдире Кәримә Кайдалова.
– Биш көн барған форумда ысын оҫталар ярҙамында, беҙҙең мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре лә кейеҙ баҫыу серҙәренә төшөндө. Күптәре үҙҙәре ошо шөғөлгә башҡаларҙы өйрәтә алыу хоҡуғын биреүсе сертификатҡа ла эйә булды. Уларҙың тәжрибәһен район кимәлендә лә таратасаҡбыҙ, сөнки ата-бабаларыбыҙҙың боронғо шөғөлөн тергеҙеү киләсәк быуын өсөн дә үтә мөһим, – тине Бөрйән районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы Клара Теләүбаева.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Халыҡ һорай, тимәк, кәрәк

Халыҡ һорай, тимәк, кәрәк 30.03.2019 // Эшҡыуар

Хәҙер магазин кәштәләре һөт ризыҡтарынан һығылып тора. Ниндәйе генә юҡ уларҙың: ситтән...

Тотош уҡырға 207

Көмөш йөҙөк – ҡул күрке, оҫта – донъя тотҡаһы
Беҙ һыната торғандарҙан түгел...

Беҙ һыната торғандарҙан түгел... 19.03.2019 // Эшҡыуар

Республикала крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарын үҫтереү маҡсатында байтаҡ эш башҡарыла. Әленән-әле был...

Тотош уҡырға 399

Буҙаны сит тарафтарҙа танытырға теләй

Буҙаны сит тарафтарҙа танытырға теләй 03.03.2019 // Эшҡыуар

Сибай ҡалаһынан йәш әсә Гөлназ Азатова милли эсемлектәребеҙҙең береһен етештерә....

Тотош уҡырға 505

Кәңәшле эш тарҡалмаҫ

Кәңәшле эш тарҡалмаҫ 28.02.2019 // Эшҡыуар

Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров бөгөн Өфөләге “Торатау”...

Тотош уҡырға 219

Төньяҡ-көнсығыш  нисек йәшәй?

Төньяҡ-көнсығыш нисек йәшәй? 26.02.2019 // Эшҡыуар

Дыуан районында Башҡортостандың төньяҡ-көнсығышында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты, хужалыҡ итеүҙең...

Тотош уҡырға 199

Ҡаҙмаш сәйе һатыуға сыға
Баҫыу-баҫыу еләк-емеше  емерелеп уңа...

Баҫыу-баҫыу еләк-емеше емерелеп уңа... 20.02.2019 // Эшҡыуар

Шаран фермеры баш ҡала баҙарын да яулаған....

Тотош уҡырға 507

Әбеш һөтө хәҙер яңғыҙ түгел

Әбеш һөтө хәҙер яңғыҙ түгел 16.02.2019 // Эшҡыуар

Һуңғы йылдарҙа экологик яҡтан таҙа, сифатлы аҙыҡ-түлеккә иғтибар артты. Ошоға бәйле ауыл йүнселдәре...

Тотош уҡырға 698

Хәйбулла билмәне Өфөгә лә етер

Хәйбулла билмәне Өфөгә лә етер 30.01.2019 // Эшҡыуар

Билмән, итле, кәбеҫтәле мантылар, ҡаҙы, тултырма, бишбармаҡ, туҡмас – барыһын да үҙҙәре әҙерләп...

Тотош уҡырға 740

Ағас ене ҡағылған егет

Ағас ене ҡағылған егет 23.01.2019 // Эшҡыуар

Туғандар ҡеүәтләһә, юлың уңа....

Тотош уҡырға 1 485

Эше барҙың ашы бар,  йәшәү өсөн дәрте бар

Эше барҙың ашы бар, йәшәү өсөн дәрте бар 11.01.2019 // Эшҡыуар

Был һүҙҙәрҙең хаҡлы булыуы Үзбәковтар миҫалында асыҡ күренә....

Тотош уҡырға 519